የአሜሪካው ልዩ መልዕክተኛ ከኦነግ እና ኦፌኮ ተወካዮች ጋር ምን ተወያዩ?

May 14, 2024

የአሜሪካ ልዩ መልዕክተኛ ማይክ ሐመር ከኦሮሞ ነጻነት ግንባር (ኦነግ) እና ከኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ (ኦፌኮ) አመራሮች ጋር በትናንትናው ዕለት፣ ግንቦት 6 2016 ዓ.ም አዲስ አበባ በሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ ተወይተዋል።

በአፍሪካ ቀንድ የአሜሪካ ልዩ መልዕክተኛ የሆኑት ማይክ ሐመር፣ የፕሪቶርያውን የሰላም ስምምነት አፈጻጸም ሂደት ግምገማ ላይ በመሳተፍ በዚያውም በኦሮሚያ እና በአማራ ክልል ባለው የጸጥታ ችግር ላይ ሊመክሩ ወደ ኢትዮጵያ እንደሚጓዙ የአገሪቱ የውጪ ጉዳይ ጽህፈት ቤት ባለፈው ሳምነት ባወጣው መግለጫ ላይ ገልጾ ነበር።

በዚሁ መሰረት የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ተቀዳሚ ሊቀመንበር የሆኑት ፕሮፌሰር መረራ ጉዲና ከአምባሳደር ማይክ ሐመር ጋር አዲስ አበባ በሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ ውስጥ ለአንድ ሰዓት ተኩል ያህል መወያየታቸውን ለቢቢሲ ገልጸዋል።

ውይይታቸው በአጠቃላይ ያተኮረው በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ ስላለው ውስብስብ ችግር ሲሆን በተለይ ደግሞ በኦሮምያ ክልል በሚታየው ችግር ዙርያ ሰፊ ጊዜ ወስደው መወያየታቸውን ገልጸዋል።

ማይክ ሐመር ከኦፌኮ እና ኦነግ አመራሮች ጋር በነበራቸው ውይይት ከተነሱ ጉዳዮች መካከል የብሔራዊ ምክክር እና መንግሥት ሸኔ ብሎ የሚጠራው የኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት ጦር ጉዳይ መነሳቱንም ፕሮፌሰር መረራ ለቢቢሲ ተናግረዋል።

ልዩ መልዕክተኛው ከእናንተ ጋር መምከር የፈለጉት ስለምንድን ነው? ተብለው የተጠየቁት ፕሮፌሰር መረራ “የዚህ አገር ሰላም፣ በተለይ ደግሞ በኦሮምያ ሠላም እንዴት ሊመጣ ይችላል? ምን ማድረግ አለብን? የእናንተ ሀሳብ ምንድን ነው ብለው ሊጠይቁን ነው” ብለዋል።

ፕሮፌሰር መረራ አክለውም በኦሮምያም ሆነ በኢትዮጵያ ያለው ችግር መንስኤው “የዲሞክራሲ ስርዓት አለመኖር” እንደሆነ በሰፊው ማስረዳታቸውን ገልጸዋል።

ልክ አንደ ፕሮፌሳር መረራ ሁሉ የኦሮሞ ነጻነት ግንባር ሊቀመንበር አቶ ዳውድ ኢብሳም በኤምባሲው ተገኝተው ከአምባሳደር ሐመር ጋር መነጋገራቸውን የግንባሩ ቃል አቀባይ ለቢቢሲ አረጋግጠዋል።

አቶ ለሚ ገመቹ በማህበራዊ ሚዲያቸው ላይ ጉዳዩን አስመልክተው ባጋሩት ጽሑፍ፣ ውይይቱ የኦሮሞ ነጻነት ግንባር ምን ዓይነት አስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ እየተንቀሳቀሰ እንደሆነ፣ በኢትዮጵያ ሠላም ዙርያ እንዲሁም በአፍሪካ ቀንድ ሠላም ላይ ሊጋርጥ የሚችለው አደጋ ላይ ያተኮረ ነበር ብለዋል።

የሚገኙበት የደህንነት ሁኔታ ምቹ ባለመሆኑ ለመገናኛ ብዙኀን ከመናገር ተቆጥበው የሚገኙት አቶ ዳውድ፣ ለማይክ ሐመር አቅርበውታል በተባለው የመፍትሔ ሀሳብ በእስር ላይ የሚገኙ የግንባሩ አባላት እንዲፈቱ፣ በኦሮምያ የተለያዩ አካባቢዎች ተዘግተው የሚገኙ ጽሕፈት ቤቶቻቸው እንዲከፈቱ እና በመላው አገሪቱ የሚገኙ የፖለቲካ እስረኞች እንዲፈቱ ጠይቀዋል።

ፕሮፌሰር መረራ በበኩላቸው የውይይቱ ዋና ጭብጥ “መፍትሔው ምንድን ነው የሚል ላይ ያተኮረ ነው። አንደኛ ችግሩ ምንድን ነው የሚል ነው። ሁለተኛ ደግሞ እንደ ኦሮምያም እንደ ኢትዮጵያም ከዚህ ችግር ላይ ለመውጣት ምን ማድረግ አለብን የሚል ነው” ብለዋል።

የአሜሪካ መንግሥት ከእነርሱ የፈለገው ባለው ችግር ዙርያ ያላቸው አቋም ምን አንደሆነ ማወቅ፣ በጉዳዩ ላይ ለአሜሪካ መንግሥት መግለጽ የሚፈልጉት ምን እንደሆነ መለየት፣ እንዲሁም የመፍትሄ ሀሳባቸውን ማወቅ እንደሆነም ጨምረው አስረድተዋል።

ማይክ ሐመር ከፖለቲካ ፓርቲ አመራሮቹ ጋር ውይይት ሲያደርጉ የኦሮምያን ጉዳይ በቅርበት የሚከታተሉ የኤምባሲው ሰዎች አብረዋቸው አንደነበሩ የሚናገሩት ፕሮፌሰር መረራ፣ “ጉዳዩ ችግሩን [በኦሮምያ ያለውን] አለመረዳት አይደለም” እላሉ።

“ጉዳዩ [በኦሮምያ ያለውን] ችግሩን አለመረዳት ሳይሆን ችግሩ የኦሮምያ ተቃዋሚዎች የሚያነሷቸው ጥያቄዎች እና መንግሥት ጥያቄዎቹን ለመመለስ ያለው ዝግጅት መካከል ያለው ርቀት እንዴት መጥበብ ይችላል የሚለው ነው” ብለዋል።

እንደ ፕሮፌሰር መረራ ገለጻ የአሜሪካ መንግሥት በኢትዮጵያም ሆነ በኦሮምያ እየሆነ ስላለው “በቂ መረዳት አላቸው፤ ትልቁ ነገር አሁንም አፈታቱ ነው። አፈጻጸም ነው፤ ስራ ላይ የሚያውሉበት መንገድ ነው፤ ምን ያህሉን ስራ ላይ ያውሉታል የሚለውን ለእነርሱ እንተወዋለን” ብለዋል።

አክለውም “የኢትዮጵያን ፖለቲካ ችግር አስመልክቶ ለአሜሪካ መንግሥት ፈተና የሆነው በመንግሥት እና ተቃዋሚ ፓርቲዎች መካከል ያለውን የተራራቀን ፍላጎት እንዴት ማቀራረብ እንደሚቻል እንደቸገራቸው ነግረውናል” ብለዋል።

የብሔራዊ ምክክር እና ኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት

ማይክ ሐመር እና ፕሮፌሰር መረራ በነበራቸው ውይይት ላይ ካነሷቸው ጉዳዮች መካከል አንዱ የኦሮሞ ነጻነት ግንባር እና የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ “ውጤት አያመጣም” ብለው ራሳቸውን ያገለሉበት የብሔራዊ ምክክር አንዱ ነው።

ፕሮፌሰሩ “ዋናው የተወያየንበት ጉዳይ ይህ ነበር። ይህ ሂደት መፍትሄ ያስገኛል ብላችሁ አትጠብቁ ብለን በግልጽ ነግረናቸዋል። ለመንግሥት ጊዜ ከመግዛት ባለፈ ግጭት አስቁሞ፣ የአገሪቱንም ችግር ፈትቶ የዲሞክራሲ ስርዓት ለመገንባት መፍትሄ አይሆንም” ብለው መግለጻቸውን ተናግረዋል።

የአሜሪካ መንግሥት የኢትዮጵያ ፖለቲካን ችግር ሁሉን አቀፍ እና ታማኝ በሆነ ብሔራዊ ምክክር መፍትሄ እንዲያገኝ ግፊት ሲያደርግ ቆይቷል።

በኦሮምያ ውስጥ በሚንቀሳቀሱት ሁለቱ ፓርቲዎች የአሜሪካ መንግሥት ሲገፋው ከነበረው አጀንዳ ራሳቸውን ማግለላቸው ላይ የልዩ መልዕክተኛው አቋም ምን እንደሆነ ፕሮፌሰር መረራ ተጠይቀዋል።

“ችግራችንን በደንብ ያውቃሉ። አመለካከታችን ለምን አንደዚህ እንደሆነ ኮሚሽኑም ይህንን ችግር መፍታት አይችልም ለምን እንደምንል ጠይቀውናል። እኛም በበኩላችን ያለፈውን አምስት ዓመት ልምዳችንን፣ ያለፉ ሰላሳ ዓመታት ልምዳችንን፣ እንዲሁም ያለፈውን ሀምሳ ዓመት ልምዳችንን ተጠቅሜ የኢትዮጵያ ፖለቲካ በገባኝ መጠን ነግሬያቸዋለሁ።”

በተጨማሪም ለምክክሩ ስኬት ፓርቲያቸው ወደ ምክክሩ ሂደት እንዲመለስ ተጽዕኖ አለማድረጋቸውን፣ ይልቁንስ መፍትሄው ምን ቢሆን ይሻላል የሚለው ላይ ማተኮራቸውን ተናግረዋል።

ማይክ ሐመር ከሁለቱ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች ጋር፣ ኦሮምያ ውስጥ ነፍጥ አንስቶ የሚታገለውን የኦሮሞ ነጻነት ሠራዊትን አንስተው ተነጋግረዋል።

“እንዴት ብንሄድበት ይሻላል? ምን ይሻላል? ብለው ጠይቀውናል” ያሉት ፕሮፌሰር መረራ፤ የዚህ ችግር መንስዔ የዲሞክራሲ እጦት መሆኑን ጠቅሰው መፍትሄውም ዲሞክራሲን መተግበር እንደሆነ መግለጻቸውን ተናግረዋል።

በተጨማሪም “ከመንግሥትም ጋር ነፍጥ ካነገቡትም ጋር ተነጋግረው የደረሱበትን እነርሱ ያውቃሉ። ነገር ግን አሁንም ግንኙነታቸው [ከኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት ጋር] እንዳልተቋረጠ ነግረውኛል” ብለዋል።

ፕሮፌሰር መረራ ኢትዮጵያ ውስጥ ዲሞክራሲ በሚገባው ያልተሞከረ ስርዓት ስለሆነ እርሱን መሞከር መፍትሄ አንደሚሆን በአጽንኦት መግለጻቸውን ተናግረዋል።

በስተመጨረሻም በምክክራቸው ወቅት፣ ልዩ መልክተኛው ማይክ ሐመር ወደፊት እንዴት ኢትዮጵያን መደገፍ እንደሚቻል እያሰቡ እንደሆነ መረዳታቸውንም ተናግረዋል።

BBC- Amhric

3 Comments

  1. የአሜሪካን መንግስት ያመነ ውሃ የዘገነ ነው። እነዚህ ጥርሳቸው የወለቀ ዝንተ ዓለም በኦሮሞ ስም ሲነግድ የኖሩ ሰዎች ምን አዲስ ሃሳብ ሊያመጡ ነው የአሜሪካው ተላላኪ ጋር መነጋገራቸው? እንደ ሮም መንግስት ከጊዜ ወደ ጊዜ የህበረተሰቡ ልቦናና ሞራላዊ እይታ እየተሸረሸረ ያለው የአሜሪካ ጉዳይ አሳሳቢ እንጂ ለሌላው የሚያስብ ሆኖ አልተገኘም። ያው የሌላውን ክፋትና መራብ እያንጸባረቁ እኛኑ ሁሌ በችጋር ውስጥ እንድንኖር ከብድር ክልከላ እስከ ንግድ ማእቀብ የሚጥሉት ሆን ብለው ነው። አሜሪካ ለሰላም እሰራለሁ ትበል እንጂ የምታወራውና የምታረገው ጭራሽ አይገናኙም። ስለሆነም ወያኔን አነጋገሩ ብልጽግናን ወይም ከደርዘን በላይ የኦሮሞ ህዝብ ተወካይ ነን የሚሉትን አጫወቱ ነገሩ ውሃ ወቀጣ ነው። ያኔም ወያኔ አለቃ እያለም እንዲሁ ወጧ እንዳማረላት ሴት ሄደት መጠት ሲሉ ኖረዋል። የዛሬውም ከራስ ጥቅም ያለፈ ምንም ዓይነት ሌላ ለውጥ አያመጣም።
    ሞኞቹ እኛ ነን። በድሃ ደምና እንባ ነግደን ጊዜ ሲጨልም መጠለያ ፍለጋ ከሃገር የምንኮበልል። ልብ ላለው ዛሬ ላይ ኢትዮጵያ ውስት ምንም አይነት የጦርነት ወሬ መሰማት አልነበረበትም። ግን ከህግ ይልቅ ጉልበት፤ በፍትህና በኑሮ ውድነት መከራውን የሚያየውን ህዝብ ተው ከፋኝ አትበል ማለት አይቻልምና ይኸው በዚህም በዚያም እያሳበብን ተመልሰን ወደ መገዳደሉ ገብተናል። አታድርስ ነው። ወሬው ሁሉ አሸባሪና የፈጠራ ቅጥልጥል በመሆኑ ሞኞች ሳያኝኩ እንዳለ ያዩትንና የሰሙትን ውጠው ሰላማቸው ተቀምቶ የሌላውን ቀምተው እንቅልፍ አልባ የሚሆኑ ብዙዎች ናቸው። ሞተ፤ ታገተ፤ ፍርድ ቤት ቀርበው ሌላ ተለዋጭ ቀጠሮ ተሰጣቸው፤ ይህን ደመሰስን፤ ያን አቃጠልን የሚሉ ወሬዎች በሽታ እንጂ ጤና ለሰው አይሰጡም። ደምሳሹ ሲደመሰስ፤ ታሳሪው ሲታሰር፤ አጋቹ ስታገት አይናችን አይቷል። በዚህ ዓለም ላይ ቋሚ የሆነ ነገር የለም። ሁሉ ያልፋል። ጊዜ ይሮጣል። የዛሬው ሜዳ አልበቃሽ ባይ በጊዜው ይጎብጣል። በምርኩዝ ይጓዛል። እርግጥ ነው መግደል መሸነፍ ነው። ግን እንኖርበታለን ወይስ ለፓለቲካ ጥቅም እናፋክርበታለን? ተግባር ሌላ ወሬ ሌላ!
    የአሜሪካው ዲፕሎማት የምስራቅ አፍሪቃ ምልልስ ለጤና እንደማይሆን ገና ሳይነሱ ሰዎች ሊያውቁ ይገባቸዋል። ሰላም የሚለካው በዲፕሎማቱ ምልልስ ከሆነ እስከ አሁን ሃገራችን ሰላም በሆነች ነበር። ስለሆነም የዲፕሎማቱ ከኦሮሞ ፓለቲከኞች ጋር መምከር ሌላ ስሌት ይኖረዋል እንጂ በጭራሽ ለእርቅና ለሰላም እንደማይሆን ያለፈው የሁለቱም ታሪክ ያሳየናል። ፓለቲካ አቅጣጫ የለሽ ንፋስ ነው። ሊሆን ያለውን ዝም ብሎ ከማየት ሌላ አማራጭ የለም። ሁሉን ሞክረነዋል። አንድም ሁለ አርኪ የሆነ ውጤት አላስገኘም። እንዲያውም ንፋስ እንደ በተነው ድቄት ናቸው የተባሉት ወያኔዎች ዛሬ ትጥቅ ማስረከቡ ቀርቶ ለ 4ኛ ጊዜ ወረራ ፈጽመው ሰውን ይገድላሉ ያፈናቅላሉ። የሃገሪቱ የመከላከያ ሃይልም አስታራቂ እንጂ ምላሽ የሚሰጥ ሆኖ አልተገኘም። ግን እሳትን እሳት ያጠፋዋልና ሰው ሁሉ በአነደደው እሳት መላሱ አይቀሬ ነው። በሰው ላይ ግፍ መስራት ዘላለማዊ ጸጸት ነውና! መገፋፋት፤ መገዳደል ይቁም። ከሃገር ሰው ይልቅ የነጭ መንጋ ለእኛ ያስባል ብሎ ማሰብ ይቅር። ተው በህዋላ ይህቺ ሃገር ብትንትኗ ይወጣና አንተ ነህ አንቺ ነሽ ስንባባል ዓለም ጥሎን እንዳሄድ።

  2. አሜሪካ እንዲህ ኢትዮጵያን በምታክል ደሃ አገር እንዲህ መልከስከሷ ምን ይባላል? አያያዙን አያቶ እንዲሉ ነው እንጅ ኢሳይያስ ምን ሆነ ዛቱ እናጠፋሃለን አሉት ዛሬ ተለምኖ አሜሪካ ጉብኝት እንዲሄድ እግሩ ላይ እየወደቁ ነው፡፡ የኛን ሬሳ ግ ን ሀወአትን አትውጋ እሽ፤አማራን ቀንስ እሺ፡ ሙታን ሹመኞችን ሹመህ አገሩ ላይ አላግጥ እንዳላቸሁ እያለ መሳቂያ ሁኗል፡፡ ምርጫቸው ኦሮሞና ትግሬ ለምን ሆነ? አማራ እንቅልህ አይውሰደህ ታናንቀህ ሙት፡፡

  3. እነዚህ በፎቶግራፉ የሚታዩት ቢያንስ ቢያንስ መቶ አመት ያልፋቸዋል ይኸው አሁንምንእንቁላል መስለው ይኖራሉ መጩረሻቸው ግን የሚያምር አይመስለኝም። ማይክ ሀመር መልምሏቸው ሲሄድ የኢትዮጵያ መንግስት ካለ ማለቴ ነው የት ነበር?

Leave a Reply

Your email address will not be published.

190213
Previous Story

s ወልቃይትን ከአማራ ለመነጠል የተጀመረው ሴራ | “የሰራዊቱን ልብስ ልከናል” ጁላ ለህወሃት | ቴሌ ብር እየሰለለ ነው ጥንቃቄ | ዘመነ ካሴ እና የአብይ ጦር ተፋጠጡ |

190221
Next Story

ወልቃይትን ከአማራ ለመነጠል የተጀመረው ሴራ፥ ፋኖዎች ስለባህርዳሩ የአብይ ንግግር፥ የፋኖ ተጋድሎዎች፥ የትግራይ ወጣቶች መከራ፡ ዝዋይ ሀይቅ

Go toTop