“የልክልኩን ነገረው/ነገረችው” ፖለቲካ -ጠገናው ጎሹ

December 18, 2023
sahlewerk
ፕሬዚዳንት ሳህለወርቅ

እንደ መርህና እንደ አጠቃላይ እውነት (as a matter of principle and general truth) በህዝብ ወይም በአገር ላይ ሁለንተዊ የሆነ የመከራና  የውርደት ዶፍ  እያወረደ የቀጠለውን የባለጌና ሴረኛ የጎሳ አጥንት ስሌት ፖለቲካ ሥርዓትን አስወግዶ እውነተኛ በሆነ ዴሞክራሲያዊ  ሥርዓት ለመተካት የሚደረግን የጋራ ጥረት በእውን ሊያግዙ የሚችሉ አጋጣሚዎችንና ግብአቶችን ከየትኛውም አቅጣጫና ግለሰብ ወይም ቡድን ቢመጡ  እሰየው ብሎ  የመቀበል አስፈላጊነትና ጠቀሜታ የዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ለውጥ ግንዛቤ  ሀሁ ስለ መሆኑ ብዙ የሚያከራክረን አይመስለኝም።

ፈታኝ ጥያቄ የሚገጥመን ይህንን አጠቃላይ መርህና እውነታ ዘመን ጠገብ ከሆነው የገዛ ራሳችን ግዙፍና መሪር ፖለቲካ ወለድ መከራና ውርደት አንፃር ለመረዳት  እና እውነተኛና ዘላቂ መፍትሄ አምጠን ለመውለድ  ከምናደርገው እልህ አስጨራሽ የጋራ ተጋድሎ  አንፃር ለማየትና ለመገምገም ስንሞክር ነው።   በሌላ  አገላለፅ  አጠቃላይ መርህንና እውነትን ፅዕኑ ወደ ሆነ የተግባር ውሎ እና አሸናፊ ወደ ሆነ ምንነትና እንዴትነት ካልተረጎምነው አሳሳችና አስቀያሚ ከሆነው “የልክልኩን ነገረው/ችው” የፖለቲካ ወግ አልፈን ለመራመድ ይቸግረናልና ቆም እያለን ራሳችንን መጠየቅ ግድ ይለናል የሚል ፅዕኑ እምነት አለኝ።

ስንሰማቸው የቆየናቸው ቢሆንም ከሰሞኑ ግን በጣም ጎልተው እየሰማናቸው ካሉት የልክ ልካቸውን ነገሯቸው” ፖለቲካ ወጎች መካከል   1) የፕሬዝደንቷ  (ሳህለወርቅ ዘ ውዴዲስኩር  እና  2)  የተረኛ ፣ የባለጌና የጨካኝ የጎሳ አጥንት ስሌት ፖለቲካ ቁማርተኞች ስብስብ የሆነው ገዥ  ቡድን  (የብልፅግናማእከላዊ  ኮሜቲ  አባል፣  የኦሮሚያ  ግዛት ምክር ቤት አባል እና  ለእኩይ ፖለቲካ ሽፋን  ሰጭነት የተመሠረተውና   የሰላምን ፅንሰ  ሃሳብንና  እሴትነትን  ዘቅዝቀን  ወይም  ገልብጠን  እንድናነብ ያስገደደን “የሰላም ሚኒስቴር ሚኒስትር”  ደኢታ የነበረውና ወደ  እስር ቤት   (ማጎሪያ ቤት) የተወረወረው የታየ ደንደአ ጉዳይ ዋናዎቹ ናቸው።

ከላይ ለመግለፅ እንደሞከርኩት ከመርህና ከአጠቃላይ እውነታ አንፃር ምንም እንኳ እነዚህና ሌሎችም መሰል ሰዎች ስለ ራሳቸው መንግሥት ተብየ ዛሬ እንደ አዲስ የሚነግሩንገና    ከዛሬ  አምስት  ዓመታት ጀምሮ በአገር (በህዝብ) ላይ ስለ ወረደውና በመውረድም ላይ ስለሚገኘው  ለመግለፅ የሚያስቸግር የመከራና የውርደት ዶፍ ቢሆንም ከዚህ እነርሱም ራሳቸው  እንደ የሥልጣናቸው ደረጃና  ተግባር ተሳታፊ ሆነው  ዓመታትን ካስቆጠሩበት እጅግ አስከፊ ፖለቲካ ወለድ ወንጀል ለመላቀቅ እስከጠቀመ ድረስ “እንኳን ወደ ጤናማ ህሊናችሁ ተመለሳችሁ”  ብሎ መቀበል የማይቻል መሆን የለበትም።

ትክክል የማይሆነው እንዲህ አይነቱን የበጎ ነገር አዝማሚያ (ክስተት) ለምን? እንዴት? ከመቸ እስከመቸ? ይህን ለማለት ምን ያህል የመከራ ዶፍ መውረድ ነበረበት?  ከየት  ወደ የት?  እነማን ለእነማንከነማን  ጋርና በምን አይነት የጋራ ስልትምን ያህል ራሳችን ወቅሰናል? ምን  ያህል ተፀፅተናል? ምን ያህል ከገዛ ህሊናችን  ጋር ይቅርታ ተባብለናል?  አብረን ስናቦካውና ስናሰራጨው የነበረው የፖለቲካ መርዝ  ማርከሻ የሆነው ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት እውን ይሆን ዘንድ ምን ያህል ዝግጁዎች ነን?  ከተቀረቀርንበት  እጅግ አደገኛ የጎሳ አጥንት ስሌት ፖለቲካ አሽከርነትና አሽቃባጭነት ሰብሮ ለመውጣት ምን ያህል ፈቃደኞችና ዝግጁዎች ነን?  እጅግ ወራዳና አዋራጅ (ከሰብአዊነት በታች ከሚያወርድ)  የአድርባይነት ደዌ  ፈፅሞ ለመላቀቅ ባንችል  እንኳ በአንፃራዊነት ለመቆጣጠር ምን ያህል ህሊናችን ፈትሸናል?  በገዳይና አስገዳይ ሥርዓት አባልነት ወይም ተሳታፊነት የደም ገንዘብ በደመወዝና በጥቅማጥቅም ስም እየቀረጠፉ ዓመታትን ካሳለፉ በኋላ ነገሮች በህዝባዊ አልገዛም ባይነት በእጅጉ እየተወጠሩ የመጡ ሲመስለን የተበላሽተናልና የእየተበላሸን ነው አቤቱታና ምሬት ማሰማት ብቻውን ወደ የት እና የትስ ነው የሚያደርሰን? ወዘተ የሚሉ ፈታኝና ወሳኝ ጥያቄዎችን ደፍቀን እጅግ ግልብ በሆነ “የልክልካቸውን ነገራቸው/ነገረቻችው” የፖለቲካ ጨዋታ ውስጥ ለመንቦጫረቅ ስንሞክር ነው።

ለዘመናት ከመጣንበት ደጋግሞ የመውደቅ አባዜ ሰብረን ለመውጣት ካልቻልንባቸው ምክንያቶች አንዱ ትልቁንና ውስብስቡን አገራዊ ፈተና ከየራሳችን ውስጣዊ ስሜትና ፍላጎት   (ulterior motive) ግፊት ወይም በተቃራኒው አንፃራዊ ከሆነ እውነተኛ ፀፀትና ይቅርታ ፈላጊነት (real sense of interest in a real sense of regret and apology) መሆኑን ወይም አለመሆኑን ሂሳዊ በሆነ አስተሳሰብ ተረድተን ተገንቢውንና ትክክለኛውን ነገር ለማድረግ ያለመቻላችን የፖለቲካ አስተሳሰብ ድህነታችን ነው። እጅግ የሚያሳዝነው ደግሞ በአንፃራዊነት የረጅም ጊዜው ይቅርና ከአምስት ዓመታት ወዲህ ከእኛ አልፎ ዓለም ከንፈሩን እስኪመጥብንና መሳቂያም እስከሚያደርገን ድረስ በገዛ አገራችንና በገዛ ራሳችን ላይ እየወረደ የቀጠለው የመከራና የውርደት ዶፍም ትምህርት አልሆነን የማለቱ መሪር እውነታ ነው።

የፖለቲካ ሰብዕና ብቻ ሳይሆን እጅግ አደገኛ የሆነ የሰብዕና ቀውስ የተጠናወተው አብይ አህመድን ጨምሮ ብዙ የገዥው ቡድን አባላት፣ በተቀዋሚነት ስም የሚነግዱ ፖለቲከኞች እና አስከፊ በሆነ መልኩ ደግሞ ሃይማኖትን ከእኩይ ፖለቲካ ጋር የሚቀላቅሉ  የሃይማኖት መሪዎች የደሰኮሩልን ድንቅ ዲስኩሮችም መሪር ትምህርት ሆነውን እጅግ ግልብና አሳሳች የልክልኩን ነገረው/ችው ፖለቲካ አስተሳሰብና ጨዋታ ፈፅሞ ለመውጣት ባንችልም እንኳ  ቢያንስ በቅጡ ለማድረግ ያለመቻላችን አስቀያሚ ውድቀት ነው። በአንፃራዊነት እስካሁን ከሰማናቸው የልክልካቸውን ነገራቸው/ነገረቻቸው ፖለቲካ ግልፅና ቀጥተኛ  የመሆኑ ጉዳይ እንደተጠበቀ ሆኖ ይህ ከሰሞኑ እያነጋገረን ያለው የሁለቱ ሰዎች ሁኔታም የዚሁ ችግር ውጤት ነው። ለዚህ ነው ለምንና እንዴት በሚል ሂሳዊ አስተያየት (critical way of thinking) ያልተቃኘና ያልተፈተሸ የፖለቲካ አስተሳሰብ ደጋግመን የመውደቃችን ምክንያት ነውና ከምር እንውሰደው ማለት ተገቢ (ትክክል) የሚሆነው።

በቁጥር እጅግ ጥቂቶች ቢሆኑም ስለ ሁለቱ የገዥው ቡድን ባለሥልጣናት በአንፃራዊነትም ቢሆን ሂሳዊ (critical) የሆነ አስተያየታቸውን የሰነዘሩና የሚሰነዝሩ አልነበሩም ወይም የሉም ማለት እንዳልሆነ ግን ግልፅ ይሁንልኝ።

የፕረዝደንቷ “የልክልካቸውን ነገረቻቸው” ዲስኩር እንደ ዜና (እንደ ወሬ) ከመነገር አልፎ ልክ እንደ ትልቅ የፖለቲካ ክስተት ከምር ለውይይትና ለትንታኔ የሚበቃ (የሚቀርብ) ፈፅሞ አልነበረም፤ አይደለምም። የፕረዝደንቷ እጅግ ሥር የሰደደ (በሙያና በሥራ ህይወት ሂደት ውስጥ ያደገና የጎለበተ) የፖለቲካ አድርባይነት (chronic political opportunism) ባህሪ ወይም ሰብእና አሁን ለምትገኝበት እጅግ አስቀያሚ ሁኔታ ዳርጓታል።

ለይምሰል ወይም ለመምሰል ካልሆነ በስተቀር ቀጣሪዎቿን/ደመወዝ ከፋዮቿን ከምር በሆነ ሃይለ ቃል (critical words) ተቸች በሚል “ታሪካዊት ፕረዝደንት” የሚል አይነት የፖለቲካ ወግ የማራገባችን ጉዳይ የሚነግረን አሁንም እጅግ ግልብና አሳሳች በሆነ የፖለቲካ አባዜ ውስጥ የመሆናችን መሪር እውነት ነው።ይህ ደግሞ ለምንፈልገው እውነተኛ የሥርዓት ለውጥ ትግል አሳሳችና አዘናጊ የሆነ የፖለቲካ አስተሳሰብ ድህነት ነውና ተገቢውን ትኩረት ይጠይቃል።

አድርባይነት (opportunism) የክስተቶችን አካሄድና ትኩሳት እየተከታተሉ ለራስ ፍላጎትና ጥቅም የማዋል ስልት (ዘዴ) ነው። የምሬት ዲስኩሯ ምክንያት ብልፅግና በህዝብ የለውጥ ፈላጊነት ማእበል (ተጋድሎ) የመናወጡ ጉዳይ ጨርሶ ወደ መፍረስ የሚያመራ መስሎ ሲሰማት “ብዬ ነበር (ተናግሬ ነበር)” በሚል ርካሽ የህዝብ ድጋፍ ወይም ተወዳጅነት ለማትረፍ እንጅ በአሻንጉሊትነት የምታገለግለው ሥርዓት ራሱን ለውጦ የዴሞክራሲና የአንድነት ሃይል (ወኪል) ይሆናል ከሚል እምነት ፈፅሞ አይደለም።  የአስከፊ አድርባይነት ልክፍተኝነት ባይሆንማ ኑሮ በገዛ መንደራቸውና አገራቸው እንኳንስ ወልደው፣ አሳድገው ፣ ፊደል አስቆጥረው እና ለወግ ማእረግ አድርሰው ጧሪና ቀባሪ ትውልድ ለማፍራት ራሳቸውም የግፍ አሟሟትና የቁም ሰቆቃ ሰለባ ለሆኑት እናቶችና እህቶች ሲባል ብቻ የይስሙላ ሥልጣን በቃኝ ብሎ ቀሪውን ህይወት በንስሃና በፀሎት መኖር እጅግ ተፈላጊ ውሳኔ በሆነ ነበር።

ለዚህ ነው “የልክልካቸውን ነገረቻቸው” የፖለቲካ ወግ በሂሳዊና ሚዛናዊ እይታ ያልተቃኘና ያልታሸ በመሆኑ ከአድሮ ቃሪያነት አይነት የፖለቲካ አስተሳሰብ ሰብረን ለመውጣት ገና ብዙ ይቀረናልና ቆም እያልን ራሳችንን መፈተሽ አለብን ብሎ መከራከር ትክክል የሚሆነው።

የታየ ደንደአ የፖለቲካ ምህዋር በጎሳ አጥንት ስሌት ፖለቲካ የተጠረነፈ መሆኑን ለመረዳትና ለማስረዳት ብዙ መደከም ያለብን አይመስለኝም። በህወሃት ዘመን ሲታሰርና ሲፈታ የነበረበት ጉዳይም ለዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያ እውን መሆን በመታገሉ ምክንያት ሳይሆን በኦሮሞ ህዝብ ነፃነትና መብት ስም የሥልጣን ምህዋሩን በመቆጣጠር እና ቢቻል እንደ ህወሃት ኢትዮጵያን በመጠርነፍ የሁሉም አይነት ፍላጎትንና ተጠቃሚነትን ማረጋገጥ ፣ ካልሆነም ግን ነፃ አገረ ኦሮሚያን መመሥረት በሚለው የኦነግ የፖለቲካ ፕሮግራም  አቀንቃኝነት ምክንያት መሆኑን ለማስተባበል የሚችል አሳማኝ ማስተባበያ የሚኖር አይመስለኝም።

እያልኩ ያለሁት እውነትን እውነት እና ሃሰትን ሃሰት እንበል እንጅ ከወቅቱ የአገራችን የፖለቲካ እውነታ (political reality) አንፃር ታየ ለምን ኦነጋዊ የፖለቲካ አስተሳሰብ አራማጅ ወይም አቀንቃኝ ሆነ አይደለም። የታየን በገዛ ጓዶቹ ከሥልጣን መባረርና ወደ እስር ቤት መወርወር አስመልክቶ የሚሰጡ አስተያየቶችን ለመቃኝት ሞክሪያለሁ ፦ ሀ) ከሽመልስ የማምታትና የማሳመን (confuse and convince) የፖለቲካ ስልት ጋር የተገናኘ ሊሆን ይችላል ለ) በውስጥ የሥልጣን ሽኩቻ ምክንያት ሊሆን ይችላል ሐ) የታየ የፖለቲካ ሰብእና ግልፅና ፊት ለፊት በመሆኑ ምክንያት ጠምደውት ሊሆን ይችላል የሚሉት ዋነኞቹ ናቸው።

ታየ በአጠቃላይ የጎሳ አጥንት ስሌት ፖለቲካ እና በተለይም የኦሮሙማ የፖለቲካ አመለካከትንና ተልእኮን መሸከምና ማስፈፀም ስለከበደው (ስላልፈለገ) የሚል ግን አልሰማሁም ። ለመስማትም አልጠበቅሁም። የጎሳና በቋንቋ አጥንት ስሌት የፖለቲካ ማእበል በሚያላጋው (በሚያናውጠው) ሥርዓት ውስጥ የነበረውና ያለው የእርስ በርስ ትርምስ  የሚያስከትለውን እንደ ታየ ደንደአ አይነት ክስተት በእርግጠኝነት ወይም ወደ እርግጠኝነት የሚጠጋውን እውነታ (ምክንያት) ለማወቅ ቀላል ላይሆን ይችላል። ይሁን እንጅ የታየ ጉዳይ የራሱ የፖለቲካ ሰብእና እና የውስጣዊው የሥልጣንና የጥቅም ሽኩቻ ግጭት ውጤት መሆኑን ለመገንዘብ ብዙ የሚያመራምር አይመስለኝም። ይህ አይነቱ ግጭት ደግሞ ታየን ይበልጥ እልህ ውስጥ ብቻ ሳይሆን በስሜት የሚነዳ የፖለቲካ ጀብደኝነት  (victim of emotion-driven political adventure) ሰለባ አድርጎታል።

የታየ የቀጥተኝነት ወይም የግንባር ሰውነት የፖለቲካ ባህሪ በሰከነ፣ ስልታዊ በሆነ ፣ በዲሲፕሊን በታረቀ፣ መነሻውንና መዳረሻውን ባወቀ፣ ራስን ለጥቃት ሰለባነት አሳልፎ በማይሰጥ አኳኋን፣ ከጎሳው አልፎ ለሁሉም  በሚገደው የፖለቲካ እይታ ፣ እና በአጠቃላይ  ዴሞክራሲያዊት የጋራ አገርን እውን ማድረግን ዓላማውና ግቡ ባደረገ የፖለቲካ አስተሳሰብ ላይ የተመሠረተ አለመሆኑን ለመረዳት ከባድ አይመስለኝም።

በአጠቃላይ ምንም እንኳ የታየና የቤተሰቡ እንግልት እንደ ሰው የሚያሳዝን ቢሆንም የውስጡን የሥልጣን ሽኩቻ በአላስፈላጊ (ቀደም ሲል የጠቀስኳቸውን ሁኔታዎች) ግምት ውስጥ ባላስገባ የፖለቲካ ጀብድ (unnecessary political adventure) ለመግጠም የሄደበት መንገድ የፖለቲካ ብስለትና ጥበብ ሳይሆን የፖለቲካ ቂልነትና ግብዝነት ከመሆን አያልፍም።

ከዚህ ሁሉ የምንማረው መሬት ላይ ከሆነውና እየሆነ ካለው መሪር እውነታ ጋር የማይገናኝ “የልክልኩን/የልክልኳን ነገራት/ነገረችው” ፖለቲካ በራሱ ፈፅሞ የትም እንደማያደርሰን ተገንዝበን ሂሳዊ አስተያየትን  ልምድ ማድረግ እንዳለብን ነው።

 

2 Comments

  1. ይህ ከላይ የተሰጠው አስተያየት የሃበሻውን የፓለቲካ ገጸ ባህሪ ቁልጭ አርጎ ያሳያል። በዚህም የተነሳ ሁለት እርምጃ ወደፊት ሄድን ስንል የመልስ እርምጃችን እጥፍ እየሆነ ሁልጊዜ በአሉታዊ ፓለቲካ ስንጨማለቅ ዘመን አለፈን። ሁሉን ሰው ከመ አሪዎስ በማለት እኛ ብቻ ምጡቅ ሃሳብ አለን ያሉን የዘርና የእይታ ተፋላሚዎች አሁን ሃገሪቷ ላለችበት የመከራ ጠርዝ ተጠያቂዎችን ናቸው። ሲጀመር በዚህ ዓለም ላይ አድርባይ ያልሆነ ሰው አይገኝም። ጥያቄው አድርባይነቱ ማንን ጠቅሞ ማንን ጎዳ ነው። ግን ራሳችን ነጻ በማድረግ ያ ነው አዳሪ እኔ አይደለሁም እያልን ሰውን ወደ እሳት በገፋንበት ተግባራችን ዛሬም ተሰማርተን ከሃገር ውጭ በድብልቅ ህዝብ መካከል እየኖሩ ወለጋና በአጠቃላይ ኦሮሚያ ክልል ከአማራና ከሌሎችም መጤዎች ነጻ እንድትወጣ በሃሳብም ሆነ በቁሳቁስ የሚደግፉ ሙት ፓለቲከኞች ተማሩ አልተማሩ፤ ዶክተር ተባሉ ፕሮፌሰር ከቁም እንስሳ አይሻሉም። የሰው መመዘኛው ሰውነቱና ለህግ ተገዢ መሆኑ ነበረና! ምድሪቱ የጋራ እንጂ ለአንድ ብሄር የተሰጠች አይደለችምና!
    አሁን ፕሬዚዴንት ሣህለ ወርቅን እኖር ባይ ናቸው ብሎ መጻፍ በጭራሽ የሚመች ሃሳብ አይደለም። የበለጠውን እድሜአቸውን ኑረውበታል። ከፋም በጀም ለሃገራቸው በዚህም በዚያም አገልግለዋል። ሊከበሩ፤ ሃሳባቸው ከመንገድ ሲወጣ ያለዘለፋ ሊነቀፉ ይገባል። ይህ አሰተያየት ግን አሁን ያሉበትን ጊዜና በውጭና በውስጥ የሚገጥማቸውን ፈተና ጫና ያላገናዘበ ትችት ነው። ፕሬዝዳንቷ እናታዊ በሆነ እይታ ብዙ ነገሮችን ብለውናል እያሉንም ነው። አይን ያለው ይመልከት፤ ጀሮ ያለው ይስማ። ይህ ሃሳብ ሊበረታታ ይገባል እንጂ እኛ አጨዳ ላይ ነንና ማጭጅ ይዘሽ ከእኛ ጎን ተሰለፊ ማለት የፓለቲካ ጅል መሆን ነው። እንኳን አሁን በተሳከረው የብሄር ፓለቲካ ቀርቶ ድሮሞ ” ያለ ምንም ደም ኢትዮጵያ ትቅደም” ሲባል ነገሩ ያላማራቸው በውስጥ ሆነው እስከ መጨረሻው ድረስ ነገርን ለማሻሻል ሞክረዋል። በዚህም ሳቢያ ተረሽነዋል፤ ተሰደዋል፤ ታስረዋል፤ የተረፉት ግን ወያኔ የሃገር አለቃ እስኪሆን ድረስ ሃገርን ለማትረፍ ሞክረዋል። ሊሰመርበት የሚገባው ነገር የፓለቲካ ሽኩቻ ሁሉም ነገር ለፍጆታ አይቀርብምና ፕሬዚዳንቷና ጠ/ሚሩ የሚፋለሙበት ሃሳብ መኖሩ አጠራጣሪ አይደለም። ስለዚህ ሃገርን ለማትረፍ በሚደረገው ጉዞ ነገርን እያፍተለተሉ ከማክረር ይልቅ አንድ የሚያደርገንን ሃሳብ በመያዝ መራመድ የሚበጅ ይመስለኛል። በዚህ አንጻር የፕሬዝዳንቷንም የቅርብና ያለፉ ንግግሮች ሁሉ አረጋጊ እና ተው ባይ እንጂ እንካ ስላንትያ አልነበረምና ረጋ ብለን ብናስብ መልካም ነው፡
    አቶ ታዬ ደንደዓም የተከበረ ሰው ነው። ሰው ኦሮሞ በመሆኑ ለኦሮሞ ህዝብ ብቻ ነው የቆመው ብሎ ማሰብም መደንቆር ነው። አቶ ታዬና በቀለ ገርባን የሚያገናኛቸው ሃገራዊ ፍቅር የለም። በቀለ የለየለት ብሄርተኛ ነው። የኦሮሚኛ ቋንቋን ለማይጠቀም መሸጥ መለወጥ አቁሙ ብሎ የተናገረ የአዲስ አበባ የድሮ የቋንቋ መምህር የጎሳ ፓለቲከኛ ከነበረበት የክብር ቦታ ውርዶ ዛሬ ለጥገኝነት አሜሪካን ሃገር ሃተፍ ተፍ እንዲል አድርጎታል። የኦሮሞ ተወላጅ ሆነው የኢትዮጵያ ጉዳይ እንቅልፍ የሚነሳቸው እንዳሉ ሰው ሊረዳ ይገባል። ወያኔና/ኦነግ በሴራ ያስገደሉት ከያኔ ሃጫሉ እንዳለው አድዋን እንኳን እኛ ፈረሶቻችን ያውቋታል ነው ጉዳዪ። ኢትዮጵያ የቆመቸው ወይም ቁማ አሁን የምትገዳገደው በሁሉ ብሄር ብሄረሰቦች የደም ጠብታ እንጂ በተናጠል በቁሙ ወገኖች አይደለም። ጊዜ ያፈራቸው አድር ባይ ኦሮሞዎችና በነጻነት ስም ወንድምና እህቱን የሚያርደውን የኦሮሞ ሰራዊት ድርቡሽነት በመመልከት ህዝብ በጥቅል አይወቀስም። ከኖርን በአንድነትና በኩልነት ነው። ከጠፋንም በጋራ እንጂ አንድ ሌላውን ገፍትሮ የሚኖርባት የሃበሻ ምድር አትኖርም። የአቶ ታዬ ኦነግ ነው ባንዲራ ተገኘበት ገለ መሌ ተብሎ መታሰርና ቤተስቡን ሜዳ ላይ መበተንም የኖርንበትና የምንኖርበት የጭካኔ ጠገግ ነው። ሶረኔ መስከረም 2011 – ምን ያደርጋል ሃገር በሚል ር ዕስ ካገኘሁት ግጥም በጭልፋ እንሆ። ልብ ይስጠን!
    ምን ያደርጋል ሀገር፣ …. ምን ሊበጅ ዜግነት፣
    ወልደው ካልሳሙበት፣…. ዘርተው ካልቃሙበት፣
    ህጻናት በመስኩ፣…. አዛውንት በሸንጎ፣…. ደምቀው ካልታዩበት፣
    እምቦሳን በጓሮ፣…. ጥገትቱን ከጨፌው፣… ታስረው ካልዋሉበት፣
    ጋማ ከብቱ በመስክ፣… አውሬም በውርማ፣… ሞልተው ካልታዩበት፣
    ፏፏቴው በዳገት፣… ጅረት በሸለቆ፣… ሲፎክር ካልሰሙት፣
    ተራራውም በደን፣… ክምሩ ባውድማ፣…. ገኖ ካልታየበት።
    ምን ያደርጋል ሃገር?

  2. ልጅ Tesfa.፦
    በመጀመሪያ እንኳንስ እንዳንተ የመሰለ በገባውና በሚያምንበት መጠን ስለ አገሩና ወገኑ አስተያየቱን (ሃሳቡን) ሳይሰለች የሚገልፅ የትኛውም ሰው አውቃለሁና አምነበታለሁ በሚለው መንገድ ሃሳቡን ቢሰነዝር በተገቢው አቀራረብና ሃሳብ ማስተናገድ ትክክል የሆነና መልመድ ያለብን መልካም ነገር ነው የሚል ፅዕኑ እምነት ስላለኝ ለሰነዘርከው አስተያየት አመሰግናለሁ።

    አላስፈላጊ እሰጥ አገባ ለመጋበዝ ሳይሆን የእኔን እይታ ግልፅ ለማድረግ የሚከተለው ልበል፦
    1)”በዚህ ዓለም ከአድርባይነት ነፃ የሆነ የለም የሚለው” ሰው ፍፁምነት እንደሌለው ለመግለፅ እንጅ እንደ ከዘመን ጠገቡና አሁንም እጅግ አስከፊ ከሆነ ሥርዓት ጋር ሥልጣን እየተጋሩና እየተሻሹ በመከረኛው ህዝብ የግፍ አሟሟትና የቁም ስቃይ (ሰቆቃ) የተመቻቸ ኑሯቸውን ሲኖሩ ህሊናቸውን ጨርሶ የማይኮሰኩሳቸውን ለመግለፅ አይደለም። ሰው በተፈጥሮው ወይም በባህሪው ራስ ወዳድ በመሆኑ ሁኔታዎችን ለግል ጥቅሙ ለመጠቀም ሊሞክር ይችላል። እኔ ያልኩት የፕረዝደንቷ አድርባይነት ከግለሰብነት ወይም ከተወሰነ አውድ አልፎ በአገርና በህዝብ ላይ ለደረሰውና እየደረሰ ላለው ዘመን ጠገብና አስከፊ መከራና ውርደት ፈፅሞ ሊስተባበል የማይችል አስተዋፅኦ አድርጓል ነው።
    2) “ራስን ነፃ ማድረግና ሌላውን አዳሪ ማድረግ” የሚለው ከባለጌና ጨካኝ የጎሳ አጥንት ስሌት ፖለቲካ ሥርዓት ነጋዴዎች (ገዥ ቡድኖች) በህዝብ ደም የተነከረ ገንዘብ (ደመውዝና ጥቅማጥቅም) እየተከፈለው በአሻንጉሊትነት የተሰየመ ፕረዝደንት እና የእኔ ቢጤው ተራ ሠርቶ አዳሪ “አድርባይነት” ምኑ እንደሚያገናኘው አላውቅም።

    3) ባለጌና ጨካኝ ገዥ ቡድኖች በአሻንጉሊትነት እያገለገሉ ያሉትን ወገኖች የክስተትን ትኩሳት እየለካችሁ የአዛኝ ቅቤ አንጓች ዲስኩራችሁን ከምትደሰኩሩብን ለመከረኛው ህዝብ ስትሉ በቃን ብላችሁ በመተው ታሪክ ብትሠሩ ምናለበት? ብሎ መጠየቅ የተማረን ሁሉ “ሙት ፖለቲከኞች” እንዴት ሊያሰኝ እንደሚችል አላውቅም።
    4) “ፕረዝደንቷን አድርባይ ማለት በፍፁም አይመችም” ማለት ምን ማለት ነው? በሥልጣነ መንበር ላይ ከሚፈራረቁ ባለጌና ጨካኝ ገዥዎች ጋር እድሜ ልክን እየተገለባበጡና እየተጎናበሱ የመከረኛውን ህዝብ የመከራና የውርደት ዘመን ማራዘም አደገኛ አድርባይነት (deadly opportunism) ካልሆነ ሌላ ምን? በነገራችን ላይ ፕረዝደንቷን የተቸሁት ፈፅሞ በማላውቀው ወይም ግንዛቤ በሌለኝ ጉዳይ ላይ መስሎህ ከሆነ አይደለም።

    5)”ሊከበሩ ይገባል”ለሚለው የግል ባህሪዋን፣ ኑሮዋን ፣ ወዘተ ሳይሆን የፖለቲካ አድርባይነቷ አስከፊነት ከአገር ጋር በተያያዘ ያስከተለውንና እያስከተለ ያለውን አስከፊ ውጤት አካፋን አካፋ በሚል ደረጃ መግለፅ ከቶ ተራ ስድብ ወይም የማክበርና ያለማክበር ጉዳይ አይደለም። ስድብ ነው ከተባለም እሰየው(so be it) !
    6)”በእናትነት ብዙ ብለዋል” የሚለው አያጣላንም። ጥያቄው በህዝብ ላይ ለዓመታት ከደረሰውና እየደረሰ ካለው መግለፅ የሚያስቸግር የመከራ ዶፍ ሲወርድ የርካሽ ተወዳጅነት ዲስኩር ምን ይሠራል? ነው እንጅ አልደሰኮረችም አይደለም።እውን የሴትዮዋ የፖለቲካ ባህሪና ቁመና የእናትነት ነፀብራቅ ነው? ድርጊት አልባ ዲስኩር ወይም የአዞ እንባ እንዴት የእውነተኛ እናት ተፈጥሮና ባህሪ ይሆናል? እውነተኛ እናት ብትሆነማ ቤተመንግሥቱ ደም ደም ስለከረፋኝ በቃኝ ብላ ዘወር ትል ነበር (ንስሃ መግባቱ ቢቀር እንኳ)።
    7) “ለጠቅላይ ሚኒስትሩ የራስ ምታት የሆነችው” በጅምላዊ ዲስኩሯ ነው ወይስ ጠቅላይ ሚኒስትሩን እንደ ርዕሰ መስተዳድር (head of government) ወቅሳለች? በደምሳሳው “መንግሥትና የሚመለከታቸው እኛነታችን ፣ አገራችን፣ ህዝባችን፣ ታሪካችን፣ አብሮነታችን፣ ድህነታችን ፧ አክራሪ ብሄረተኝነታችን፣ ወዘተ፣ “የሚለውማ ጥሩ የርካሽ ፖለቲካ ቋንቋ ካደረግነው ዘመን ተቆጠረ።
    8) “የውስጥና የውጭ ግፊት አለባት” ማለት ምን ማለት ነው? እውን ትክክለኛ ወይም ጤናማ ህሊና ያለው ሰው በመከረኛው ህዝብ የግብር ገቢ(የደም ገቢ) የቤተ መንግሥት አሻንጉሊት ከመሆነ ራሱን ለማግለል ተስኖት የውስጥና የውጭ ጫና በዛብኝ እያለ ሰበብ ይደርታል ወይም የአዞ እንባ ያነባል እንዴ?
    9)”አጨዳ ላይ ነንና ማጭድ ይዘሽ ተቀላቀይን ብለሃል” ማለት ምን ማለት ነው? ማነው የሰላ ማጭድ ሳይሆን በሰላና ጨካኝ ሰይፍ ንፁሃንን የሚያጭደው? አያሌ ሚሊዮኖች ጎጇቸውን አቃጥሎ በገንዛ አገራቸው የምድር ፍዳ ለሚያዩበት ስደት የዳረጋቸው ማነው? ማነውስ ሚሊዮኖች በርሃብና በበሽታ ማእበል እንዲመቱ እያደረገ ያለው? ፕረዝደንት ተብየዋ በአሻንጉሊትነት የምታገለግለው ሥርዓተ ሰቆቃ አይደለም እንዴ? ቃላትንና አገላለፅን ያለትክክለኛ ቦታቸው መጠቀም ለምን ይቀናናል? ለምንስ ይጠቅመናል?
    8) ስለ ታየ ደንደአ ያልኩት ግልፅ ስለመሰለኝ ለመድገም አልፈለግሁም።
    9) ፕረዝደንቷንና መሰል አድርባዮች አድርጋችና ሁናሁ አሳዩን እንጅ ግልፅና ግልፅ የሆነውን ሁለንተናዊ ውድቀታችንን እጅግ በሰለቸና አዘናጊ በሆነ የባዶ ዲስኩር አትንገሩን (show us, do not just tell us) ማለትና ይህንን ሆነውና አድርገው ካልተገኙ ግን ራሳቸውን ለታሪ አተላነት አሳልፈው እየሰጡ እንደሆነ በግልፅና በቀጥታ መንገር ግድ ከሚል ወቅትና ሁኔታ ውስጥ ነን።
    10) እናም መከረኛው ህዝብ በእውነት ነፃነትና ፍትህ የሰፈነበት ሥርዓት እውን ማድረግ ካለበት እንዲህ አይነት የአስከፊ አድርባይነት ልክፍት ሰለባ የሆኑ ግለሰቦችን በመሣሪያነት እየተጠቀመ የመከራውንና የውርደቱን ዘመን የሚያራዝመውን ሥርዓት በጋራ ተጋድሎ ማስወገድና የሚበጀውን ሥርዓተ ዴሞክራሲ አምጦ ከመውለድ ውጭ ሌላ መልካም አማራጭ ፈፅሞ የለም!
    ይህንን ማለት ከተራ ስድብና ካለመከባበር ጋር ግንኙነት የለውም። ይህ ስድብና የተከበሩትን መዳፈር ነው የምንል ከሆነ ምን አይነት የነፃነትና የፍትህ (ዴሞክራሲያዊ) ሥርዓት እየፈለግን እንደሆነ ራሳችንን ከምር መጠየቅ ይኖርብናል!
    እያመሰገንኩ አበቃሁ!

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Amhara
Previous Story

ዳር-አገሩ አማራ ስንቅ አዘጋጅቷል ወይ!

GBlQ4qGakAABZ59
Next Story

እባካችሁን ከሰማችሁ ለአብይ አህመድ የገባህበት ጦርነት አንተንም ከመብላቱ በፊት ወደቀልብህ ተመለስ ብላችሁ ንገሩልኝ

Go toTop