በዘሐበሻ ዜና ክፍል
የሕዝብን ብሶት ማዳመጥ፣ የዜጎችን ስቃይ በቁም ነገር መመልከትና ከጊዜያዊ ውዳሴ ይልቅ ለእውነትና ለፍትሕ ቦታ መስጠት የአገር መሪዎች ቀዳሚ ኃላፊነት መሆን እንዳለበት ደራሲና ተመራማሪው ዶ/ር አለማየሁ ዋሴ አሳሰቡ።
ለዚህ ዘገባ በቀረበው የመልዕክታቸው ማጠቃለያ መሠረት፣ ዶ/ር አለማየሁ በማኅበራዊ ገጻቸው ባሰፈሩት ሐሳብ ባለሥልጣናት በዙሪያቸው ከሚሰሙት ምስጋናና አድናቆት ባሻገር፣ ሕዝቡ በዕለት ተዕለት ኑሮው የሚያሳልፈውን መከራ እንዲያዩ ጥሪ አቅርበዋል። የዛሬ ጭብጨባ የነገን የታሪክ ፍርድ እንደማይወስንም አስገንዝበዋል።
ከጊዜያዊ ውዳሴ ባሻገር ያለው እውነት
የዶ/ር አለማየሁ መልዕክት ከሚያነሳቸው ዋና ጉዳዮች አንዱ፣ በሥልጣን ላይ ያለ መሪ ስለራሱና ስለአስተዳደሩ የሚሰማው ዘገባ ምን ያህል ከሕዝቡ እውነተኛ ሁኔታ ጋር እንደሚገናኝ መመርመር እንዳለበት የሚያሳስበው ነው።
በመልዕክታቸው ውስጥ ባለሥልጣናት ከአሸብሻቢዎችና ከከንቱ ውዳሴ እንዲጠነቀቁ አሳስበዋል። ይህ ማሳሰቢያ የሚያስነሳው መሠረታዊ ጥያቄ፣ የሕዝብ ቅሬታ ወደ ውሳኔ ሰጪዎች ያለ ማጣራትና ያለ ማስዋብ እየደረሰ መሆኑን የሚመለከት ነው። በሪፖርት ላይ የሚታየው ስኬትና በዜጎች ሕይወት ውስጥ የሚታየው እውነታ ሲለያዩ፣ ክፍተቱን ሊሞላው የሚችለው ተጨማሪ ምስጋና ሳይሆን ቅሬታን የሚያዳምጥና ስህተትን የሚያስተካክል አስተዳደር ነው።
ይህ የመልዕክቱ አንድምታ፣ ትችትን እንደ ጠላትነት ከመቁጠር ይልቅ እንደ ማስተካከያ ዕድል መመልከት የአመራር ጥንካሬ መሆኑን ያሳያል።
የመሪን ታሪክ የሚወስነው ማን ነው?
ዶ/ር አለማየሁ፣ ፕሮፌሰር መስፍን ወልደ ማርያም ከቀድሞው መሪ መንግሥቱ ኃይለማርያም ጋር አድርገውታል ያሉትን ውይይት በማስታወስ፣ አንድ መሪ በሥልጣን ላይ እያለ የሚነገርለት ምስጋና የመጨረሻው የታሪክ ግምገማ እንዳልሆነ ገልጸዋል።
በዚህ አተያይ፣ የአንድ አስተዳደር ትሩፋት የሚመዘነው በሕዝብ ሕይወት ላይ ባሳረፈው አሻራ ነው። ዜጎች በሰላም መኖር ቻሉ? መብታቸው ተከበረ? በደል ሲደርስባቸው የሚሰማቸው አካል አገኙ? ፍትሕስ ተሰጣቸው? እነዚህ ጥያቄዎች ከሥልጣን ዘመን መግለጫዎች የበለጠ ዘላቂ ትርጉም አላቸው።
ደራሲው የደርግንና የኢሕአዴግን የሥልጣን ዘመኖች ፍጻሜ እንደ ማሳያ በማንሳት፣ አሁን በኃላፊነት ቦታ ያሉ አካላት ከቀደሙት የፖለቲካ ልምዶች ትምህርት እንዲወስዱ መክረዋል። የማሳሰቢያው ማዕከል፣ ሥልጣን ጊዜያዊ ቢሆንም በዜጎች ሕይወት ላይ የሚደርሰው ተጽዕኖ ከሥልጣን ዘመን በላይ እንደሚቆይ የሚያስገነዝብ ነው።
የዜጎች እንባ ተራ ጉዳይ አይደለም
ዶ/ር አለማየሁ በመልዕክታቸው ለዜጎች ስቃይና ለግፍ ጉዳይ ልዩ ትኩረት ሰጥተዋል። ባለሥልጣናት የሰዎችን እንባና መከራ አቅልለው እንዳያዩ፣ ግፍንም እንዲፈሩ አሳስበዋል።
በሰላማዊ ዜጎች ላይ የሚደርሱ ጥቃቶችና በደሎች በጥልቀት ተመርምረው፣ ተጠያቂዎች ለሕግ መቅረብ እንዳለባቸውም አጽንኦት ሰጥተዋል።
የዚህ ጥሪ አንድምታ፣ የዜጎችን ቅሬታ ማዳመጥ በመግለጫ ደረጃ ብቻ ሊቀር እንደማይገባ ነው። ማዳመጥ በተግባር ሲተረጎም፣ የተጎጂዎችን ድምፅ መስማት፣ የበደል አቤቱታዎችን መመርመር፣ እውነቱን ማውጣትና በማስረጃ መሠረት ተጠያቂነትን ማረጋገጥ ይጠይቃል። ለተጎጂዎች እውቅና መስጠትና ተመሳሳይ በደል እንዳይደገም መከላከልም የዚሁ ኃላፊነት አካል ናቸው።
ከሥልጣን በኋላ በክብር መኖር የሚቻልባት አገር
የዶ/ር አለማየሁ መልዕክት በማስጠንቀቂያ ብቻ አያበቃም። በኢትዮጵያ ሊገነባ ይገባል የሚሉትን አዎንታዊ የፖለቲካ ልምድም ያመለክታል።
ባለሥልጣናት በኃላፊነት ዘመናቸው ፍትሐዊ እንዲሆኑና ከክፉ ተግባር እንዲቆጠቡ የሚያሳስቡት፣ ከሥልጣን በኋላም በሕብረተሰቡ መካከል በሰላምና በአክብሮት የሚኖሩበትን ሁኔታ ለማየት እንደሚሹ ገልጸዋል። ለአገራቸው ባበረከቱት አገልግሎት የሚመሰገኑ የቀድሞ ኃላፊዎች መኖር የሚቻልበት ባህል እንዲጎለብትም ምኞታቸውን ገልጸዋል።
ይህ ምኞት የሚያቀርበው መልዕክት ግልጽ ነው፤ ከሥልጣን በኋላ የሚኖር ክብር መሠረቱ የሚጣለው በሥልጣን ላይ እያሉ በሚፈጽሙት ተግባር ነው። የሕዝብን ድምፅ ማዳመጥ፣ ስህተትን ማስተካከል፣ የዜጎችን ክብር መጠበቅና ለፍትሕ መገዛት የዚያ ክብር መሠረቶች ናቸው።
የአዘጋጁ ማስታወሻ፦ ይህ ጽሑፍ ለዘሐበሻ በቀረበው የመልዕክቱ ማጠቃለያ ላይ ተመሥርቶ ተዘጋጅቷል። የመጀመሪያው የማኅበራዊ ሚዲያ ልጥፍና በውስጡ የተጠቀሰው ታሪካዊ ውይይት በተናጠል አልተረጋገጡም፤ ስለ መልዕክቱ አንድምታ የተሰጡት ማብራሪያዎች የዘገባው ትንተና ናቸው።