ምሁርነትና  ፖለቲካችን

February 28, 2021
ጠገናው ጎሹ

WordPress Image 2Thomas Sowell, Intellectuals and Society (2009በተሰኘው መጽሐፉ የትክክለኛ   ምሁርነትን ምንነትና እንዴትነት በትክክልና በአግባቡ ለመረዳት መቻል ምን ያህል ከተሳሳተ አስተሳሰብና አካሄድ ሊያድነን እንደሚችል ለማሳየት የሚከተለውን ይላል ፤ “To understand intellectuals’ role in society, we must look beyond their rhetoric, or that of their critics, to the reality of their revealed preferences. One way might be to pay attention to what they say. But of course outward words do not always accurately reflect inward thoughts. Moreover, even inward thoughts which people articulate to themselves need not reflect their actual behavior pattern. Goals, preferences and priorities articulated either inwardly or outwardly need not be consistent with the choices actually made when confronted with options presented by the real world. A man may claim or believe that keeping the lawn mower is more important than watching television; but if he is found spending hours in front of TV screen day in and day out for weeks on end, while weeds and tall grass taken over the lawn, then the preferences revealed by his behavior are more accurate indicator of that individual’s priorities than either his expressed words or even whatever beliefs he may have about himself. “ ( ምሁራን በማህበረሰብ ውስጥ ያላቸውን ሚና ለመረዳት ከሚያቀርቡት ንግግር  (ዲስኩር)  ወይም ሂስ  አልፈን በእውን (በተግባር)  የሚንፀባረቁ ምርጫቻቸውን ወይም ባህሪያቻቸውን ከምር መመልከት  (ልብ ማለት)  ይኖርብናል ። ለዚህም አንዱ መንገድ ለሚሉት (ለሚናገሩት ) ጉዳይ ትኩረት መስጠት ሊሆን ይችላል። በርግጥ በአንደበት የሚነገሩ ቃላት ሁል ጊዜ  ውስጣዊ ሃሳብን በትክክል አያንፀባርቁም (አይገልፁም) ። ከዚህ በተጨማሪም ሰዎች  ስለእራሳቸው አሳምረው የሚያቀርቧቸው ውስጣዊ ሃሳቦች በትክክል ለመተንበይ የሚቻል የባህሪ አቅጣጫንና  ሁኔታን  (pattern)  የግድ  እና ሁል ጊዜ  አያንፀባርቁም (አይገልፁም)። በውጫዊነት ወይም በውስጣዊነት  ተቀነባብረው የሚገለፁ ግቦች፣ምርጫዎችና ቅድሚያ የምንሰጣቸው ጉዳዮች  የገሃዱ ዓለም  እውነት በሚያቀርባቸው አማራጮች ሲፈተኑ (ሲፈተሹ)  ከመረጥናቸው  ምርጫዎቻችን  ጋር አብረው  ላይሄዱ ይችላሉ። ቴሌቪዥን ከመመልከት ይልቅ የቤት ግቢውን ማፅዳት (ማጨድ) የበለጠ አስፈላጊ እንደሆነ እንደሚያምን የሚናገር ሰው  ግቢውን አረምና ሳር እየዋጠው ቲቪ መስኮት ፊት ተሰይሞ ሰዓታትንና ሳምንታትን  ሲያሳልፍ (ሲያጠፋ) የመገኘቱ እውነታ  ስለ እራሱ በቃላት ከሚገልፀውና አለኝ  ከሚለው እምነት ይልቅ እውነተኛ የቅድሚያ ትኩረቱን ወይም ምርጫውን አመላካች (ገላጭ) ነው።)

በቁጥር ቀላል ያልሆነውን የአገሬን ምሁር ወይም ልሂቅ ነኝ ባይ እውነተኛ ባህሪና ምርጫ በትክክል የሚገልፀው በአገኘው አጋጣሚ ሁሉ ስለ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ሽግግርና ግንባታ እና ስለ ሰላምና ልማት አስፈላጊነት አጥብቆና አብዝቶ የሚደሰኩረው ዲስኩር  ወይም የሚያዥጎደጉደው ትንታኔ ሳይሆን ለሦስት አሥርተ ዓመታት በፖለቲካ ወለድ ወንጀል የበሰበሰውና የከረፋው የኢህአዴጋዊያን (የብልፅግናዊያን) ሥርዓተ ፖለቲካ አባል  (ካድሬ) ሆኖ የመቀጠሉ ወይም የአዲስ አባልነት ማመልከቻ አስገብቶ ደጅ በመጥናት ላይ የመገኘቱ  ወይም ህሊናውን ለአድርባይነት (ለልክስክስነት) አሳልፎ የመሸጡ ወይም ደግሞ በተቀዋሚነት ስም ርካሽ የግልና የቡድን ፍላጎቱን  እውን የማድረግ ቅዠት ውስጥ የመገኘቱ መሪር እውነታ ነው። ይህን የገንዛ እራሳችንን አስከፊ ሁኔታ (tragic situation) በቅንነትና በአርበኝነት ስሜት ተረድተንና ተቀብለን የሚበጀውን የጋራ መፍትሄ በጋራ እውን ለማድረግ እስካልቻልን ድረስ እንኳን ዴሞክራሲያዊት አገር በለመድነው የድህነትና የግፍ አገዛዝ ሥር የምንኖርባት አገር የመኖሯ ጉዳይም (መኖር ከተባለ)  በእጅጉ አጠያያቂ ነው ። እናም ለመከረኛው ህዝብ የሚበጅ ሥርዓትን የሚያዋልድ (እውን ማድረግ የሚያስችል)  የጋራ ትግል (ጥረት) ማድረግ ካለብን የምሁርነት መሠረታዊ ምንነትንና እንዴትነትን ከገባበት አስከፊ አረንቋ (tragic quagmire) ጎትቶ ማውጣት የግድ ነው። ለዚህ ደግሞ  ለጊዜው በቁጥር ብዙ ባይሆኑም የሦስት ዓሥርተ ዓመታት የጎሳ/የቋንቋ አጥንት ስሌት ፖለቲካ ቁማርተኞች (ኢህአዴግ/ብልፅግና) ሥርዓት ተወግዶ እውነተኛ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት እውን ይሆን ዘንድ በእውነተኛ የምሁርነት እሴትና መርህ ላይ በመቆማቸው ከባድ ዋጋ የከፈሉ ፣በመክፈል ላይ የሚገኙና ወደ ፊትም  ለመክፈል ቃላቸውን ያላጠፉ ወገኖች ጎን ፀንቶ ከመቆምና ከመታገል ሌላ የተሻለ አማራጭ የለም።

Professor George B.N Ayittey, Africa Betrayed (1992)   በተሰኘው መጽሐፉ የአፍሪካን የምሁርነትና የጋዜጠኝነት ውድቀት “So many of African professors sold out by singing the praises of tyrannical regimes in exchange for an appointment or Mercedes-Benz! And so many journalists flouted the imperatives of their own profession- objectivity and balance –to please autocratic regimes.” (በርካታ የአፍሪካ ፕሮፌሰሮች ለሹመት ወይም ለማርሰዲስ -ቤንዝ (  በደሃው ህዝብ መካከል  ለሚንፈላሰሱበት የቅጦት መኪና ) ሲሉ አምባገነናዊ አገዛዞችን  ለማወደስ ፈርመው እራሳቸውን ሸጠዋል ። ብዙ ጋዜጠኞችም  አምባገነናዊ አገዛዞችን ለማስደስት ሲሉ የሙያ ግዴታቸውን  – ተጨባጭነትንና  ሚዛናዊነትን እርግፍ አድርገው ትተውታል ) ሲል ይገልፀዋል።

ከአጠቃላይ የምሁርነት ውድቀት ላይ የጋዜጠኝነት ሙያ ውድቀት ሲታከልበት  በመከረኛው  ህዝብ ሁለንተናዊ  ህይወት ላይ ሊያስከትል የሚችለውን ጉዳት መገመት  አያዳግትም። በመጀመሪያዎቹ ጥቂት የህወሃት/ኢህአዴግ ዓመታት በተለይ የህትመት ውጤቶች (ጋዜጦችና መጽሄቶች) እውነተኛ የነፃነት ወጋገን የታየ እስኪመስል ድረስ ይታተሙና ይሰራጬ እንደ ነበር ይታወሳል። እያደር ግን “አዲሶቹ” ገዥ ቡድኖች ለአገዛዛቸው ሥጋት መስሎ ሲታያቸው እንዳልነበር አድርገውታል።

ህወሃትን ከትክሻቸው ላይ አውርደው የበላይነቱን በተቆጣጠሩት ኦህዴዶች (ኦሮሙማዎች) የሚመሩት የአሁኖቹ ኢህአዴጎች (ብልፅግናዎች) ወደ ቤተ መንግሥት በገቡበት ሰሞንም  የመንግሥት ሚዲያዎች እውነትም እውነተኛ ለውጥ የመጣ እስኪመስለን ድረስ ያሳዩትን አንፃራዊ የሆነ ግልፅነትና ሚዛናዊነት የምንስታውሰው ነው። በሚያሳዝን አኳኋን አስቀያሚው ታሪክ እራሱን ደገመና  ብዙም ሳይቆይ ተመልሰው የሸፍጠኛና የሴረኛ ገዥ ቡድኖች እርካሽና አደገኛ ፖለቲካ ጨዋታ መሣሪያዎች ሆነው አረፉት።

ከዚህ አይነት አስከፊ አዙሪት ላይ ደግሞ ከመሠረታዊ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ለውጥ በስተቀር ሁለገብ ተጋድሏችንን የሚያስቆም አንዳችም ምድራዊ ሃይል የለም በሚል በአገኙት አጋጣሚ ሁሉ ሲምሉና ሲገዘቱ የነበሩ የግንቦት 7 (የአሁኑ ኢዜማ) መሪዎች ነን የሚሉ ወገኖች የህዝብ አይንና ጆሮ የሆነ ነፃ ሚዲያ እንደሆነ ሲነገርለት የነበረውን ኢሳትን መቶ በመቶ እንደሚያምኗቸውና በዴሞክራሲያዊ አሸጋጋሪነታቸው እንደማይጠራጠሩ ለመሰክሩላቸው ሸፍጠኛና ሴረኛ ገዥ ቡድኖች በገፀ በረከትነት ማቅረባቸው ያጋጠመንንና እያጋጠመን ያለውን የምሁርነት ውድቀት ይበልጥ አስከፊ ያደርገዋል።

ፕሮፌሰር Ayittey በአብዛኛው እነዚሁ የትክክለኛና የፅእኑ መርህና ተግባር ደሃ የሆኑ ምሁራን በአመራር አባልነት የሚገኙባቸው የተቀዋሞ ፖለቲካ ድርጅቶችን መሪር እውነት ደግሞ “In many places in Africa the opposition has been hopelessly fragmented, disorganized, and prone to squabbling. … Opposition groups not only fight each other and claim innocent victms but also fight among themselves before, during and after the ouster of a tyrant. There is one word which describes all this-idiocy. ”( በበርካታ ቦታዎች/ አገሮች የሚገኝ የአፍሪካ ተቃዋሚ ተስፉ በሚያስቆርጥ ሁኔታ የተፈረካከሰ፣ድርጅታዊ ቁመና የሌለው እና በትንሹም በትልቁም  ለመናቆር/ለመነታረክ  የተጋለጠ ነው። ተቀዋሚ ቡድኖች በንፁሃን ስም እየማሉና እየተገዘቱ  እርስ በርሳቸው መዋጋት  (መጠላለፍ)  ብቻ ሳይሆን አምባ ገነኖች ከመወገዳቸው በፊት ፣ በመወገድ ላይ በሚገኙበትና ከተወገዱ በኋላም  በየእራሳቸው ውስጥም ይዋጋሉ/ይጠላለፋሉ ። ይህን ሁሉ ሊገልፅ የሚችል አንድ ቃል አለ – ደደብነት) በሚል መሪር አገላለፅ ይገልፀዋል።

በአጠቃላይ ወይም በቀላል አገላለፅ ምሁራን (intellectuals) ስንል በየሰለጠኑበት የእውቀትና የሙያ ዘርፍ (መስክ) ስለሚኖሩበት ገሃድ ዓለም ወይም ማህበረሰብ እውነታ በስሜታዊነት ላይ ሳይሆን በተጨባጭነትና በምክንያታዊነት (objectivity and rationality) ላይ የተመሠረቱ ሃሳቦችን የማመንጨት ፣ የመተንተንና   እንደ አስፈላጊነታቸው ቅደም ተከተልነት የማቀነባበርና የማደራጀት አቅም (capacity) ያላቸው የህብረተሰብ ክፍሎች ማለታችን ነው።

ይህ አጠቃላይ አገላለፅ ግን ምሁርነትን በእራሱ የተሟላ አያደርገውም። ምሁርነት ወይም ተምሮ መገኘት ለማህበረሰብ ሊኖረው ከሚገባው አዎንታዊ የተግባር ምንነትና እንዴትነት አንፃር ሲፈተሽ በራሱ (ብቻውን) ሁል ጊዜና በየትኛውም ሁኔታ የትክክለኛነትና የገንቢነት ሰብእና (ባህሪ) መገለጫ ሊሆን አይችልም ። እንደዚያ ቢሆንማ ኖሮ የተፈጥሮ ስጦታና የሠርቶ አዳሪ ህዝብ ችግር የሌለባትና የረጅም ዘመናት ታሪክ ካላቸው አገራት አንዷ የሆነችው የእኛቱ እናት ምድር ኢትዮጵያ አሁን በምትገኝበት እጅግ አስከፊ ሁኔታ (tragic situation) ውስጥ ባልተገኘች ነበር።

ከዘመናት ሁለንተናዊ ውድቀቱ ተምሮ በባለጌና ግፈኛ ገዥ ቡድኖች ምክንያት  ሊፈጠር የሚችል ቀውስን ቀድሞ በመገንዘብ፣ በመደራጀት እና በመዘጋጀት ለማስቀረት (ለማክሸፍ)  እና መሠረታዊ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓትን እውን ለማድረግ ያለመቻሉ አስከፊ ውድቀት አልበቃ ብሎ እየተፈራረቁ መንበረ ሥልጣን ላይ ከሚወጡ  ሸፍጠኛ ፣ ሴረኛና ግፈኛ  ገዥ ቡድኖች  ጋር እየተገለባበጠ መኖርን መኖር ነው ብሎ የተቀበለ ምሁርነት ከውድቀት እንጅ ከትንሳኤ ጋር ምን ጉዳይ አለው?  ህሊናውን (እርሱነቱን) ለሸፍጠኛና ሴረኛ ገዥ ቡድኖች   ቀጥተኛ ወይም ተዘዋዋሪ ግብረ በላነትና አድርባይነት አሳልፎ የሚሸጥ ወይም ከሰብአዊና ከዜግነት መብት ጉስቁልና ጋር ተለማምዶ መኖሩን እንደ የኑሮ ጥበብ የሚቆጥር ወይም በቁሙ እየሞተ ሞትን አጥብቆ የሚፈራ ልሂቅ ነኝ (ምሁር ነኝ ባይ) በቁጥር ቀላል ባልሆነበት ማህበረሰብ ውስጥ የዴሞክራሲ ሥርዓትን መናፈቅ በገሃዱ ዓለም ያለውን እውነታ ገልብጦ የማንበብ ቅዠት (delusion) ነው። የሸፍጠኛና ግፈኛ ገዥ ቡድኖች ሚና እንደተጠበቀ ሆኖ ለዘመን ጠገቡ የኢትዮጵያ ህዝብ መከራና ውርደት ማቆሚያ ማጣት አንደኛው ምክንያት ይኸው የምሁርነት ውድቀት መሆኑን ለማስተባበል የሰበብ ድሪቶ መደረትን የመሰለ የፖለቲካና የሞራል ስንኩልነት የለም። አዎ! በእውነት ስለ እውነት ተነጋግረን የሚበጀንን የጋራ መውጫ መንገድ ማመቻቸት ካለብን መከረኛው ህዝብ ከዘመናት የመከራና የውርደት አገዛዝ አዙሪት ሰብሮ ለመውጣት ካልቻለባቸው ዋነኛ ምክንያቶች አንዱ  “ምሁርነት ከእኔ/ከእኛ ወዲያ ላሳር ነው” በሚል ከመኮፈስ አልፎ በቀጥታም ይሁን በተዘዋዋሪ  ለሸፍጠኛ፣ሴረኛና ግፈኛ ገዥ ቡድኖች እራሱን አሳልፎ የሸጠውና በመሸጥ  ላይ ሚገኘው የህብረተሰብ ክፍል መሆኑን አምኖ መቀበል ግድ ይለናል።

ተጨማሪ ያንብቡ:  ‹‹አንድ ከብት ለማስተማር ሰባት ከብቶች መሸጥ አይገባም ነበር!!!›› - ሚሊዮን ዘአማኑኤል

ከተጨባጭነትና ከምክንያታዊነት የሃሳብ ትንታኔ ተነስቶ ከተሳሳተ ድምዳሜና ውሳኔ ላይ የሚደርስ  ከእራሱ መሳሳት አልፎ የሚኖርበትን ማህበረሰ የሚያሳስት  የመሠረታዊ መፍትሄ አካል ከመሆን ይልቅ የችግርና የውድቀት አካል የሆነ  የሞራልና የሥነ ምግባር ውድቀቱን ቆም ብሎ ለመገንዘብና  ተፈላጊውን እርምት ለማድረግ  ያልተዘጋጀ  በትክክለኛ መርህና ዓላማ ላይ ፀንቶ መቆም ያልሆነለት   እውቀትንና ክህሎትን እንደ ማነኛውም ተራ ሸቀጥ በመሸቀጥ መኖርን ጨርሶ የማይፀየፍ   በመንበረ ሥልጣን ላይ ከሚፈራረቁ ባለጌና ጨካኝ ገዥ ግለሰቦች ወይም ቡድኖች ጋር እየተገለባበጠ የህዝብን (የአገርን) የመከራና የውርደት ዘመን  የሚያራዝም   መማርን ወይም ትምህርትን  እንደ  የማህበረሰብ ችግር መፍቻ መሣሪያ (means) ሳይሆን በእራሱ  እንደ ግብ (end/goal) በመቁጠር በከንቱ የሚኮፈስ (የሚኩራራ)  ከግዙፍና መሪር ውድቀቱ  ከምር ለመማርና በሃላፊነት ስሜት ወደ ፊት ለመራመድ ፈቃደኝነትና ዝግጁነት በእጅጉ የሚጎድለው  እውነተኛ ምንነቱና ማንነቱ (የተግባር ሰብእናው) በሰላ አንደበቱ  ከሚደሰኩረው ዲስኩርና በመጻሐፍ/ት መልክ  እያስጠረዘ ለገበያ  ከሚያቀርበው  የንድፈ ሃሳብ ትንታኔና መረጃ  ጋር  መጣረሱን (መጋጨቱን) ቆም ብሎ ለመገንዘብ የሚያስችል የህሊና ዳኝነትና  ደፋርነት በእጅጉ የሚጎድለው  በየጎሳው/በየቋንቋው/በየጎጡ አጥንት ስሌት ፖለቲካ ተሰግስጎ (ተጣብቆ) ስለ ዴሞክራሲ አጥብቆ ሲደሰኩር (ሲሰብክ) ጨርሶ ሃፍረት የማይሰማው (ህሊናውን የማይጎረብጠው)  በዜግነት ፖለቲካ ፍልስፍና እና መርህ እየማለና እየተገዘተ እጆቻቸው በሦስት ዓሥርተ ዓመታት የንፁሃን ደም እና ሌሎች እጅግ አስከፊ  ፖለቲካ ወለድ ወንጀሎች  በተዘፈቁ  የኦሮሙማ/ኢህአዴግ/ብልፅግና ፖለቲከኞች ጫማ ሥር የሚንደፋደፍ  ፣ የገዳይና የአስገዳይ ሥርዓት እንደ ሥርዓት እንዲወገድና ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት እውን እንዲሆን ሳይማር ያስተማረውን መከረኛ ህዝብ ከማገዝ ይልቅ  በበሰበሰና በከረፋ ሥርዓት ውስጥ የገዳይና የአስገዳይ ገዥ ቡድን መቀያየርን እንደ አልፋና ኦሜጋ ድል በመቁጠር አሳፋሪ (አስቀያሚ) የፖለቲካ ዳንስ የሚደንስ   በአንድ በኩል ለውጭ መንግሥታትና ተቋማት እና በሌላ በኩል ደግሞ ተረኛ ገዥ ቡድኖችን ጨምሮ መጠነ ሰፊና እጅግ አስከፊ ወንጀል ለሚፈፅሙና ለሚያስፈፅሙ አገር በቀል ሃይሎች (ድርጅቶች) ማስተላለፍ ያለበትን መልእክት በማያሻማ ሁኔታ ለይቶ ለማስተላለፍ ተስኖት የዓለም መሳቂያና መሳለቂያ የሆነ ምሁርነት ጎደሎ ብቻ ሳይሆን ትውልድንም ገዳይ ነው።

አዎ! ምሁርነትን በእንዲህ አይነት እጅግ ጎደሎና ጎጅ ባህሪያት እየበከሉ ለትውልድ ከማስተላለፍ የከፋ ትውልድ ገዳይነት  የለም ! አዎ! ምሁርነትን በየዘመኑ እየተፈራረቁ መንበረ ሥልጣኑን ለሚቆጣጠሩና የአገርን (የህዝብን) የመከራና የውርደት ዘመን ለሚያራዝሙ ባለጌ ፣  ሸፍጠኛ፣ሴረኛና ግፈኛ ገዥ ግለሰቦች ወይም ቡድኖች መሣሪያነት አሳልፎ ከመስጠት  የባሰ (የከፋ) ትውልድን ገዳይነት  ጨርሶ የለምለዚህ ደግሞ  ለሩብ መቶ ክፍለ ዘመን ጥርሳቸውን ነቅለው ያደጉበትንና እጆቻቸውን በንፁሃን ደም ታጥበው የኖሩበትን ሥርዓተ ህወሃት/ኢህአዴግ በኦህዴድ/ኦሮሙማ/ብልፅግና ተረኝነት ተክተው እየገዙ በሚገኙ ገዥ ቡድኖችና የዓላማ አጋሮቻቸው በቀጥታና በተዘዋዋሪ ከተፈፀሙ ፣ አሁንም  የቁጥር  (የመጠን) ልዩነት ካልሆነ በስተቀር ትርጉም ያለው መፍትሄ ሳይፈለግላቸው ከቀጠሉ ፣ እና ነገም እንደማይቀጥሉ ለመተንበይ ፈፅሞ ከሚያስቸግሩ  አጠቃላይና አስከፊ ቀውሶች የበለጠ ማስረጃና መረጃ የለም።

አገረ ኢትዮጵያ በፖለቲካ ታሪኳ ታይቶና ተሰምቶ በማይታወቅ ሁኔታ በጎሳ/በቋንቋ/በጎጥ አጥንት ስሌት ፖለቲካ ነጋዴ ገዥ ቡድኖችና ግብረ በላዎቻቸው ምክንያት  ለንፁሃን ዜጎቿ ምድረ ሲኦል ስትሆን ልክ በሌለው የግል ዝና  የሥልጣን ፍቅር፣ የሸፍጥና የሴራ ፖለቲካ ተውኔት እና እጅግ ርካሽ የፖለቲካ ፕሮፓጋንዳ (ዲስኩር) ተጠምዶ የቆየው ጠቅላይ ሚኒስትር ተብየ  አሁንም ባገኘው አጋጣሚና ዘዴ ሁሉ ተጠቅሞ የሚያነበንበውን እጅግ ተደጋጋሚና አሰልች ድርሰት  የሚደሰኩረውን በመሬት ላይ ካለው መሪር ሃቅ ጋር የተጣላ ዲስኩር  እና የሚተውነውን እጅግ  ርካሽ የፖለቲካ ተውኔት ከምር ልብ ለሚል ነፃነትና ፍትህ ፈላጊ የአገሬ ሰው ይህ ሰው በእውነትም እጅግ አደገኛ በሆነ የእራሱ  የቅዠት ዓለም  (delusion and illussin) ውስጥ  የሚገኝ መሆኑን ለመገንዘብ ከቶ አይቸገርም።

እጅግ በአስከፊና በአስጨናቂ ሁለንተናዊ ቀውስ ውስጥ የምትገኝ  አገር ጠቅላይ ሚኒስትር  በቀጥታ የሚመለከተው  የባለሙያዎች መሥሪያ ቤት ጨርሶ በአገሪቱ የሌለ እስኪመስል ድረስ ወደ መንበረ ሥልጣን  ከሚወጣው ግፈኛና ሙሰኛ ገዥ ቡድን ጋር እየተገለባበጡ ልክ የሌለው የግል ፍላጎታቸውን ለማሳካት ከሚቅበዘበዙ የውስጥና የውጭ ቱጃሮች ሳንቲም እየለመነ የቤተ መንግሥት ግቢ በማስዋብና  ሌሎች የመናፈሻ ሥፍራዎች ፕሮጀክቶችን  የቅድሚያ ቅድሚያ ሰጥቶ  ሽር ጉድ እያለ  የፌስቡኩንና ሌሎች የመገናኛ ዘዴዎቹን ለዚሁ የሸፍጥ ተውኔት ማስተዋወቂያ መሣሪያነት ሲጠቀምባቸው ከምር ለሚታዘብ ነፃነትና ፍትህ ፈላጊ ወገን በእጅጉ ህሊናን ያቆስላል። “እንዲህ አይነቱ የአገር መሪነት ሰብእና ሌላው ቢቀር ከሞራል እሴት አንፃር ለዚህ መከረኛ ህዝብ አይመጥንምና ይታረም” የሚሉ ምሁራን እጅግ ጥቂቶች የመሆናቸው መሪር እውነት አልበቃ ብሎ ለይቶላቸው የዚሁ የርካሽ ፖለቲካ ሰብእና አወዳሽና ተባባሪ የሆኑና እየሆኑ ያሉ ምሁራን (ልሂቃን) ተብየዎች   በቁጥር ብዙዎች የመሆናቸው ጉዳይ ደግሞ  እንደ አገር ከምንም በላይ ያሳፍራል ወይም ያሸማቅቃል። እናት ምድር ኢትዮጵያ በሸፍጠኛና ሴረኛ ፖለቲከኞች ክፉኛ ለተበከለውና ግራ ለተጋባው ለዚህ ትውልድ  አካፋን አካፋ ብሎ በመጥራት  የእውነትን ሃያልነት ለማሳየት የሚችል የምሁርነት እሴት  ደሃ የመሆኗ መሪር ሃቅ ህሊናን በእጅጉ ያቆስላል ።

ከርካሽ የፖለቲካ ሰብእና መገንቢያነት በማያልፈው የመደመር ድርሰት (መጽሃፍ) ምረቃው  ላይ የመከራና የውርደት መናኸሪያ ያደረጋትን የገሃዱ ዓለም ኢትዮጵያን ሳይሆን  በእራሱ ልክ የሌለው የሥልጣን ፍቅርና የግል ዝና ፍለጋ የቅዠት ዓለም  ውስጥ የሚያያትን ኢትዮጵያን በለመደበት እጅግ አሳሳች ቃላትና አንደበት ሲያወድስ “እውን ይህ የገሃዱ ዓለም ኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ነውን?” ብለው የጠየቁ በጣት የሚቆጠሩ ምሁራን መሆናቸውን ከምር የታዘበ የአገሬ ሰው የእውነተኛ  ምሁርነት ትርጉምና እሴት ምን ያህል ከባድ ውድቀት ውስጥ እንደሚገኝ ለመረዳት አይቸገርም።

ወደ የሚቀጥለው የአስተያየቴ ክፍል ከማለፌ በፊት አንድ ነገር ግልፅ ላድርግ።  ከዘመን ጠገቡ የሸፍጠኛ ፣ሴራኛ እና ግፍኛ ገዥ ቡድኖች የመከራና የውርደት ሥርዓት ወጥተን ወደ እውነተኛ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት መሸጋገር ካለብን ከደምሳሳ (ከጅምላ) አስተያየትና ሂስ በመውጣት አካፋን አካፋ የሚያሰኙ ተጨባጭ ማሳያዎችን መጥቀስ ይኖርብናል የሚል ፅዕኑ እምነት አለኝ። ከዚህ በታች ለማሳያነት ከምጠቅሳቸው ወገኖች የግል ማንነትና ባህሪ  ጋር ጨርሶ ጉዳይ የለኝም። በግልም (in person) አላቃቸውም ። ጉዳዬ በአንድ ወይም በሌላ መልክ  ከሦስት ዓሥርተ ዓመታት የጎሳ/የቋንቋ አጥንት ስሌት ፖለቲካ ቁማርተኛ ገዥ ቡድኖች ጋር  ቅዱስ ያልሆነ (የረከሰ) የፖለቲካ ግንኙነታቸውን በማስቀጠል ወይም “በአዲስ” ካድሬነት እራሳቸውን አሳልፈው በመሸጥ ወይም የአድርባይነት ልክፍተኛ በመሆን ወይም ዝምታን እንደ የኑሮ ጥበብ በመቁጠር የመከረኛውን ህዝብ መከራና ውርደት የሚያራዝም የፖለቲካ ሰብእናቸውን በግልፅና በቀጥታ መተቸት ነው።

ልቀጥል፦

1)  “የጎሳ/የቋንቋ አጥንት ስሌት ፖለቲካ ቁማርተኞች ሥርዓት  የሆነው ሥርዓተ ኢሀአዴግ ከሥሩ ተነቅሎ መሠረታዊ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ለውጥ ካልመጣ በስተቀር እረፍት ላይኖረን ቃል በምድርና በሰማይ ይሁንብን” ሲሉን የነበሩት የቀድሞው ግንቦት 7 ፣ የአሁኑ ኢዜማ መሪዎች እነ ፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ ሀ) አያሌ ንፁሃን ዜጎች በብሄረሰብ ማንነታቸውና በሚያምኑበት ሃይማኖታዊ እምነት ምንነት እየተለዩ የአሰቃቂ ግድያና የቁም ሰቆቃ ሰለባዎች ሲሆኑ ሲሆን ቀድሞ ለመከላከልና ካልሆነ ደግሞ ፈጥኖ በመድረስ ጉዳቱን ለመቀነስ ባለመፈለጉና ባለመቻሉ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ለድርጊቱ ተጠያቂ መሆን ለሚገባው ጠቅላይ ሚኒስትርና አስተዳደሩ ርካሽ የፖለቲካ ሽፉን የመስጠታቸውን ለ)  ለዓመታት በዘለቀውና አሁንም በቀጠለው ታይቶና ተሰምቶ በማይታወቅ ፖለቲካ ወለድ ወንጀል በአስከፊ አኳኋን ከተበከሉ ሸፍጠኛና ሴረኛ የኢህአዴግ/የብልፅግና ከፍተኛ ፖለቲከኞች  እና  በአስከፊ የዋልጌነት (የባለጌነት) ፖለቲካ ከተመረዘው በብዙ  ሚሊዮኖች ከሚቆጠረው የካድሬ ሠራዊት ዴሞክራሲያዊ ለውጥ እንደሚወለድ መቶ በመቶ እንደሚያምኑ ሊያሳምኑን መሞከራቸውን ሐ) አጠቃላይ፣ መሠረታዊ፣ ዘላቂና ፍትሃዊ  የሥርዓት ለውጥ እውን ለማድረግ በሚያስችል አገራዊና ሁሉን አቀፍ  ዘዴ (mechanism) ወደ ትክክለኛው የዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ሽግግርና ግንባታ ከመግባት ይልቅ የህወሃትን መሸነፍ እንደ ብቸኛ ወሳኝ አጋጣሚ አድርገው ቤተ መንግሥቱን በተረኝነት ከተቆጣጠረው የኢህአዴግ አንጃ ጋር ሽር ጉድ የማለታቸውን ሐ) መቀሌ ላይ መሽጎ የነበረው የኢህዴግ አንጃ (ህወሃት) ከሁለት ዓመታት በላይ በአደባባይ “ለመብረቃዊ ጥቃት” ሲዘጋጅ  ሁለገብና ወቅታዊ እርምጃን የግድ እንደሚል በግልፅና በቀጥታ መንገር ወይም ማስጠንቀቅ ሳይችሉ (ሳይፈልጉ) ቆይተው ጠቅላይ ሚኒስትሩ “በጁንታው ላይ ህግና ሥርዓት የማስከበር እርምጃ ተወስዷል” ሲል ጁንታነት ለህወሃት ብቻ የተሰጠ  እንጅ የህወሃትን ሥርዓተ ፖለቲካ ያስቀጠለውን የቤተ መንግሥት አንጃ የማይመለከት ይመስል እንደወረደ ተቀብለው እንደ በቀቀን ማስተጋባታቸውን መ) ከሁለት ዓመታት  በላይ  የዘለቀውንና አሁንም ማቆሚያ ሳይገኝለት የቀጠለውን በአማራ ማህበረሰብ ላይ የሚፈፀመውን ግልፅና ግልፅ የሆነ የዘር ማጥፋት ወንጀል (genocide)  በስሙ ለመጥራት የሞራል ወይም የህሊና ወኔ ማጣታቸው አልበቃ ብሎ “ለምን አማራ ተጨፈጨፈ እያላችሁ ትጮሃላችሁ”  የሚሉ እጅግ ነውረኛ አባሎቻቸውንና  ደጋፊዎቻቸውን  ሠ) መቶ በመቶ ለሚያምኗቸውና ለአሸጋጋሪዎቻቸው ይህን ያህል ሽፋን መስጠታቸው አልበቃ ብሎ አሁን ደግሞ በንፁሃን መከራና ደም በተበከለ የፖለቲካ ሁኔታ ውስጥ በተፎካካሪነት ተወዳድረን  “ለውጡን እናስቀጥላለን”  እያሉ ማላዘናቸውን ከምር ልብ ለሚል ነፃነትና ፍትህ ፈላጊ የአገሬ ሰው ምሁርነት የቱን ያህል እንደተጎሳቆለ ለመገንዘብ አይቸገርም።

ተጨማሪ ያንብቡ:  ኢህአዴግን የጠለፈው “የአመራር ወጥመድ”

በነገራችን ላይ “በኢዜማ ውስጥ ቅንና ለህዝብ ተቆርቋሪዎች መኖራቸውን እንገነዘባለንና ጠንካራው ትችታችን እነርሱን አይመለከትም” የሚል አይነት ይዘት ባለው አስተያየት ጨርሶ አልስማማም። ምክንያቱም በመንግሥት ደረጃ መካሄድ ስለሚኖርበት ለውጥ  ስንነጋገር የምንነጋገረው ስለ የፖለቲካ ሥርዓት ለውጥ እንጅ ሥርዓቱን ለመለወጥ ስለማይችለው ወይም የዴሞክራሲ አርበኝነት ስለሚጎለው የግለሰብ መልካምና ቅን አሳቢነት ወይም ፀባይ እንዳልሆነ ሁሉ ስለ ፖለቲካ ድርጅቶች ስንነጋገርም በተመሳሳይ መለኪያ ወይም መመዘኛ ነው መሆን ያለበት። መልካም ባህሪ ፣ በቂ እውቀት፣ ቅን አስተሳሰብ ፣ወዘተ አላቸው የምንላቸው ግለሰቦች የድርጅታቸውን የተበላሸ አቋምና አካሄድ በውስጣዊ ትግል ለማስተካከል ካልቻሉ ለምን አብረው ይርመጠመጣሉ (ይልፈሰፈሳሉ)? እናም እንዲህ አይነቱ የፖለቲካ ሰብእና በአድርባይነት ልትገኝ የምትችለዋን ፍርፋሪ (የሥልጣን ወንበር) ከመሻት የተሻለ ትርጉም የለውም (አይኖረውም)።

2)  ይህን ትውልድ በሚያስተምረው የፍልስፍና ትምህርት ቀርፆ የጎሳ/የቋንቋ/ አጥንት ስሌት  ፖለቲካ ገዥ ቡድኖችና ግብረ በላዎቻቸው ያመሰቃቀሉበትን የእራሱን የህይወት ፍልስፍና እና መርህ ነፃ እንዲያወጣ ማገዝ የነበረበት እንደ ዶ/ር ዳኛቸው አሰፋ ዓይነት የዩኒቨርሲቲ አስተማሪ (ምሁር ) ነኝ ባይ የደራሲውን (የጠ/ሚኒስትሩን) ርካሽ የፖለቲካ ድርሰት ከታላላቅ ተፈላሳፊዎች (great philosophes) ጋር ለማመሳሰል/ለማገናኘት የአሪስቶትልን ፣የፕሌቶን፣ የሄግልን ፣ ወዘተ ፅንሰ ሃሳቦችና መከራከሪያዎች (concepts and arguments) ፍለጋ  የሄደበትን የአድርባይነት ርቀት ከምር ልብ ለሚል ነፃነትና ፍትህ ፈላጊ የአገሬ ሰው እናት ምድር ኢትዮጵያ እያጋጠማት ያለው የእውነተኛ ምሁርነት ድህነት (ውድቀት) ምን ያህል አስከፊ እንደሆነ ለመገንዘብ ከቶ አይሳነውም። ዴሞክራሲያዊት አገርን በእውን የምንፈልግ ከሆነ እያስተማርኩት ነው ለሚለው ወጣት ትውልድ የገዳይና የአስግዳይ ሥርዓት እንደ ሥርዓት ተወግዶ እውነተኛ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት እውን ይሆን ዘንድ የእራሱን ድርሻ እንዲያከናውን ከመርዳት ይልቅ  የህወሃትን የበላይነት በኦህዴድ (ኦሮሙማ) የበላይነት እና በብአዴን የተለመደ አሽከርነት (ወራዳነት) ተክቶ የቀጠለውን እኩይ ሥርዓት የዴሞክራሲያዊ ለውጥ  ሂደት አድርጎ ለማሳየት መጨበጫ የሌለው የትንታኔ ድሪቶ የሚደርት ምሁርነትን በግልፅና በቀጥታ ነውር ነው ማለት የግድ ነው። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሰባት ድርሰቶችን መድረሱንና ይህ ሰባተኛው መሆኑን ከገለፀ በኋላ ከህፃንነቱ ጀምሮ ልዩ ተሰጥኦ የነበረው መሆኑን በተረከበት ትርክት “ፈላስፋው ንጉሥ ማለት እኔ ነኝ/It is me, the philosopher king!” የማለት ያህል በከንቱ ሲመፃደቅ ሃሳብን ከንግግርና ከበራሪ ጽሁፍ አልፎ በመጽሐፍ መልክ አስጠርዞ ማቅረብ ትክክል ቢሆንም “ርካብና መንበር”  ብሎ በሰየመው  ድርሰቱ ተቀናቃኝን በቀጥታና በግልፅ ከሚደረግ የሃሳብ ፍጭት ይልቅ እያታለሉ ወደ የማይመለስበት ገደል እንዲወርድ በማድረግ  ባለ ድል መሆን ይቻላል የሚለውን በመጀመሪያው “የመደመር” ድርሰቱ በውጭ ግንኙነታችን ወዳጅ እንጅ ጠላት የሚባል  የለም በሚል የፖለቲካ እንጭጭነቱን ግልፅ ያደረገውን  በአሁኑ (ሁለተኛው) “የመደመር መንገድ” ድርሰቱ ደግሞ ጠላቶቻችን ህልቆ መሳፍት የላቸውምና ተባብረን እንቁም የሚል ጥሪ እያቀረበ ያለውን  መንበረ ሥልጣኑን በተረከበበት ወቅት ያደረገውን ለግልብ ስሜት የሚስማማ ንግግር (ዲስኩር) የፃፈበት የብእር ቀለም ሳይደርቅ በበላይነት በሚመራው ፓርቲና መንግሥት አባላት (አካላት) ሳየቀር ድጋፍ  እየተሰጠ የዘር ማጥፋት ወንጀል ሲፈፀም ትርጉምና ዘላቂነት ያለው እርምጃ መውሰድና ማስወሰድ ያልቻለውን (ያልፈለገውን) የእውቀትና የመሪነት ተሰጥኦው ከብላቴናነት ጀምሮ የመጣ ነው የሚል የግብዝነት ዲስኩር በደሰኮረባት በዚያች ሰዓትና ደቂቃ ውስጥ በማንነታቸው  ምክንያት የአሰቃቂ ግድያ እና የቁም ስቃይ ሰለባ በመሆን ላይ የነበሩትን ንፁሃን ወገኖች በህሊናው አስታውሶ ቢያንስ ከሞራል አንፃር  የሃዘን ስሜቱን ያልገለፀውን  ደራሲ አብይ አህመድን   ከእራሱም ጋር ሆነ ከገሃዱ ዓለም እውነታ ጋር እንዴት ማስታረቅ እንደሚቻል ጥያቄ ለመጠየቅ ወኔው የከዳው (የሚከዳው) ምሁርነት ስለ ዴሞክራሲና ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት አጥብቆና አብዝቶ ቢደሰኩር የመከረኛውን ህዝብ መከራና ውርደት ከማረዘም በስተቀር ከቶ የሚፈይደው ፋይዳ የለም።

3)  ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ ቀጣዩ አምስት ዓመት የብሄራዊ መግባባት ወይይት የሚደረግበትና ህገ መንግሥት የሚሻሻልበት መሆን እንዳለበት ፣ አሸንፎ መንግሥት  ማቋቋም መቻል ማለት  የዴሞክራሲ ሽግግር ተጠናቋል ማለት ሊሆን እንደማይችል  ፣ አሸናፊው ፓርቲ ሌሎችን በመጋበዝ ለአገር አንድነት መሥራት እንደሚኖርበት  ፣የፖለቲካ ምህዳሩ ሊደላደል እንደሚገባው  ፣ እራሱ ተቃዋሚ ሆኖ በመንግሥት የሥራ ሃላፊ ለመሥራት  እንድተፈቀደለት ሁሉ ሌሎችም ተመሳሳይ እድል እንዲሰጣቸው ፣ እና በአጠቃላይ መተማመን ያለበት ሁኔታ የሚፈጠርበት ይሆን  ዘንድ አሸናፊው ፓርቲ   ከሌሎች  ፓርቲዎች ጋር ተደባልቆ መሥራት  እንደሚጠበቅበት ማሳሰቡን የሚገልፅ አጨር ሪፖርት ከመረጃ ድረ-ገጽ ( Febuary 21/2021 ) አነበብኩ። በእርግጥ ረጅም እድሜውን በለየለት የአድርባይነት (የሾካካነት) የፖለቲካ ሰብእና ካሳለፈ ምሁር ከዚህ በላይ ከቶ መጠበቅ አይቻልም ። ዘመናትን ያስቆጠረው  የህዝብ መከራና ውርደት  በእርሱና በመሰሎቹ  እጅግ አስከፊ ውድቀት (ወራዳነት) ምክንያት መሆኑን ለማመንና ለመቀበል  ወኔው ባይኖረውም ብልፅግና እንደሚያሸንፍ ከወዲሁ በሚገባ የተረዳው ኘሮፌሰር  አሁንም በዚያው አስከፊ የፖለቲካና የሞራል ዝቅጠት ለመቀጠል እራሱን ለማሳመን እየሞከረ መሆኑን ለመረዳት ከቶ ምርምር አይጠይቅም። ፕሮፌሰሩ ኦህዴድ /ኦሮሙማ/ብልፅግና ገደብ የሌለው የሥልጣን ብልግናው ማስፈፀሚያ እና የአገር ሃብት መዝረፊያ መሠረት የሆነውን ህገ መንግሥት ተብይ ትርጉም ባለው ይዘትና ቅርፅ ሊለውጠው ወይም ሊያሻሽለው እንደማይፈልግ አሳምሮ  ያውቀዋልና የይሻሻላል ትረካው ከለየለት አስመሳይነትና አደናጋሪነት ጨርሶ አያልፍም። የፕሮፌሰሩ  ዋና  የቅድሚያ ተማፅኖው አሁን የተሰጠው የሥራ እድል እንዳይነፈገውና ከምርጫ ተብየው በኋላም  እርሱና መሰሎቹ ከሥልጣኑም ሆነ ከሥራ እድሉ  ፍርፋሪ በተሻለ ሁኔታ ተቋዳሽ (ተጠቃሚ) ይሆኑ ዘንድ አስቀድሞ ማሳሰቡ ነው። እናም እንዲህ አይነት ምሁርነት በቁጥር ብዙ በሆነበት ማህበረሰብ ውስጥ ለእውነተኛ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት እውን መሆን ፀንተው የቆሙ ምሁራንና ሌሎች ወገኖች መስዋእትነት ግዙፍና መሪር ቢሆን ምን ይገርማል?

 

4)  ከሰሞኑ ደግሞ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ምሁር (መምህር) የሆነው ዶ/ር ሲሳይ መንግሥቴ በአደባባይ ሚዲያ ላይ ጎራ ብሎ “የብልፅግና አባል ባልሆንም ብልፅግናን ወክየ እንድወዳደር ከብልፅግና ጋር ተስማምተናል” በማለት መከረኛው ህዝብ የገጠመውንና እየገጠመው ያለውን የምሁርነት ከባድ ድርቀት (ቀውስ) በግልፅና በግልፅ አረጋግጧል። ልብ በሉ ወገኖቼ ! እንዲህ አይነት ምሁር ነን ባዮች ናቸው ይህን ትውልድ ስለ ሳይንሳዊ ሎጅክና በመርህ ላይ ፀንቶ ስለመቆም ከማስተማር አልፈው አርአያ ይሆኑታል ተብለው የሚጠበቁት።ቃለ መጠይቁን ያደረገው ጋዜጠኛ በመገረም አይነት የድምፅ ቅላፄ “ምን ማለት ነው?” ብሎ ሲጠይቀው ለማስረዳት የሄደበት መንገድ ደግሞ  በእርሱና በበርካታ መሰሎቹ ሰብእና ውስጥ እውነተኛ ምሁርነት በእጅጉ የጎደለ መሆኑን ይበልጥ ግልፅ ያደረገ ነበር።

5)  በማርች 13/ 2021 በአንዳፍታ ሚዲያ ላይ የቀረቡ ሁለት እንግዶች ( ዶ/ር ኤርሲዶ ሰንደቦና አቶ ያሬድ ሃ/መስቀል) ያደረጉትን ቃለ ውይይት ተከታተልኩት። ለአገራቸው ያላቸውን ቅን አስተሳሰብና አስተያየት ለመገንዘብ ብዙም ማሰብ አልጠየቀኝም። ዘመናት ያስቆጠረውን የኢትዮጵያ እጅግ አስቀያሚና አደገኛ  ሥርዓታዊ ፖለቲካ ወደ የግለሰቦች ባህሪ ወይም ፀባይ አውርዶ በብልፅግናም ሆነ በተቀዋሚ ፓርቲዎች ውስጥ ጥሩ የግል ጠባይና ስለ አገር የመቆርቆር ባህሪ ያላቸው ግለሰቦች ስላሉ ወይም ስለሚኖሩ ስለ ፓርቲዎች  ማሰቡን ትቶ እነርሱን መምረጥ ግሩም አማራጭ ስትራቴጅ ነው ሲሉ መስማት ግን አሁንም ሰፊውና ጥልቁ  የምሁርነት ትርጉምና እሴት ምን ያህል ከባድ ፈተና ውስጥ እንደወደቀ ነው የሚነግረን። አባል የሆነበትን ድርጅት ዓላማ፣ፕሮግራም፣ መርህ፣ ፖሊሲ፣ ወዘተ ለመፈፀምና ለማስፈፀም  አምኖና ተቀብሎ የገባን ፖለቲከኛ “ከፓርቲ እምነቱና አቋሙ ነጥለን  በግል ፀባዩና ስለ አገር በሚደሰኩረው የተቆርቋሪነት  ዲስኩር  በመምረጥ ለሥልጣን እናብቃው” የሚለው አስተሳሰብ መከረኛውን ህዝብ ለዘመናት ከኖረበትና አሁንም እየኖረበት ካለው የጎሳ/የቋንቋ/የመንደር አጥንት ስሌት ቁማርተኞች ሥርዓት ሰብሮ ለመውጣት ያስችለዋል ብሎ እንኳን መጠበቅ ማሰብም የለየለት የፖለቲካ ቂልነት ነው። የምሁርነትን ትክክለኛ ትርጉምና እሴትንም በእጅጉ ያጎሳቁላል ።

6)  ከመሠረተው እጅግ እኩይ ድርጅት (ህወሃት) ጋር ተለያይቶ በውጭ አገር (በስደት)    የትምህርት ደረጃውን እስከ ዱክትርና ያሳደገው አረጋዊ በርሄም የህወሃትን የበላይነት በተረኝነት ከተቆጣጠረው የኦህዴድ/ኦሮሙማ ገዥ ቡድን የመጦሪያ ሥራ ስለተቸረው  በእርጅና የፖለቲካና የሞራል ዝቅጠት ውስጥ ተዘፍቆ  መናገር የሚችል አሻንጉሊት ወይም መሣሪያ  ሆኗል  ። ታዲያ ከዚህ የከፋ የምሁርነት ውድቀት (ጉስቁልና) የት ይኖራል?

7)  ህወሃትን አስወግደው ኢህአዴግ ሠራሹን ሥርዓት በብልፅግና ስም ያስቀጠሉ  ሸፍጠኛ፣ ሴረኛና ግፈኛ ኢህአዴጋዊያን/ብልፅግናዊያን እንደ ዲያቆን ዳንኤል ክብረት አይነት እጅግ አሳሳች ፖለቲካዊና ሞራላዊ  ሰብእና ያላቸውን ግለሰቦች በእጩነት አቅርበው “ለተከበሩ የፓርላማ አባልነት” ካበቋቸው  በሃይማኖትና በሌሎች መሠረታዊ ሰብአዊ መብቶች  እንበሻበሻለን (ሃሴት እናደርለን) በሚል እራሱን ከማታለል አልፎ የፈረደበትን መከረኛ ህዝብ ለማታለል ሲቃጣው ህሊናውን የማይጎረብጠው ምሁር ነኝ ባይ  ቁጥሩ ቀላል ባልሆነበት ማህበረሰብ ውስጥ የመከራና የውርደት ዘመን ቢራዘም ሊገርመን አይገባም። ዳንኤል ክብረት ግዙፍና መሪር ዋጋ የተከፈለበትን የመሠረታዊ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ለውጥ ትግልን በኦሮሙማ የበላይነት በመተካት ባፍ ጢሙ እንዲደፋ ባደረገው ጠቅላይ ሚኒስትር አማካሪነቱ በአገኘው አጋጣሚ ሁሉ የደሰኮረውንና የሚደሰኩረውን ለግልብ ስሜት የሚስማማ ነገር ግን እጅግ አሳሳች የሆነ ዲስኩር ከምር ለተከታተለ ነፃነትና ፍትህ ፈላጊ የአገሬ ሰው እናት ምድር ኢትዮጵያ እየገጠማት ያለውን የእውነተኛ ምሁርነት ድርቀት (ድህነት) ለመገንዘብ አይቸግረውም። ሥርዓተ ኢህአዴግን እንደ ሥርዓት አስወግዶ ወደ እውነተኛ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት የሚያሸጋግር ሥራ መሥራት የተሳነው ምሁር ተብየ የህብረተሰብ ክፍል ዳንኤልና መሰሎቹ ያሸጋግሩኛል  ሲል ከመስማት በላይ እያጋጠመን ያለውን ተምሮ የመደንቆር ውድቀት (ቀውስ) የሚያሳይ ዋቢ (አስረጅ) የለም።

8)  በፅሁፍም ሆነ በሚያገኘው የሚዲያ አጋጣሚ ሁሉ የህወሃት/ኢህአዴግ ሥርዓተ ፖለቲካ የተመሠረተበትን ህገ መንግሥት ጨምሮ ያለማቋረጥ ሲሞግትና ሲቃወም የነበረው ፕሮፌሰር  አለማየሁ ገ/ማርያም ሀ) በሸፍጥና በሴራ በተሞላ የለውጥ ትርክትና ስልት ሥርዓቱን ሳይሆን ህወሃትን ከቤተ መንግሥት አስወጥቶ እራሱን የተካው የኦህዴድ/ኦሮሙማ መራሽ ብልፅግና ጠቅላይ ሚኒስትርን “ያላመለከ ሁሉ የተረገመ ነው”  የሚል አይነት  እጅግ የወረደ አስተሳሰቡን ለ)ንፁሃን ዜጎች የማያቋርጥ የቁም ሰቆቃና የአሰቃቂ ግድያ (የዘር ማጥፋት) ሰለባ ስለመሆናቸው ሳይሆን ስለ አብይና ጓዶቹ ዝና እጅግ አጥብቆ የሚገደው መሆኑን ሐ) ሲኮንነው የኖረው ህገ መንግሥት “ተአምር ሰሪው አብይ” ጠቅላይ ስለሆነ ችግር የለበትም የማለቱን ሐ) ወደ አምልኮ የተጠጋ አድናቆት በሚያዥጎደለት ጠቅላይ ሚኒስትር የሚመራው ገዥ ቡድንና መንግሥት በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ከሚፈፅሙትና ከሚያስፈፅሙት ፖለቲካ ወለድ ወንጀል እንዲታቀቡ ለመናገር ወይም ለማሳሰብ  ወይም ለመምከር  የፖለቲካና የሞራል  አቅም ሳይኖረው  የውጭ አገር ባለሥልጣናትን የሚያብጠለጥልበትን የትንታኔ ድሪቶውን ከምር ልብ ለሚል  ነፃነትና ፍትህ ፈላጊ የአገሬ ሰው የምሁርነት እውነተኛ ትርጉምና እሴት እየገጠመው ያለውን ከባድ ፈተና  ከቶ አይስተውም።

9)  የዶ/ር መረራ ጉዲና እና የመሰሎቹ ተምሮ የመደንቆር ውድቀት (ቀውስ) ኢትዮጵያንና ኢትዮጵያዊነትን በሚያራክስ የኦሮሙማ ትርክትና የትም በማያደርስ የፖለቲካ ቅዠት ላይ የተንጠለጠለ መሆኑ ግልፅ ስለሆነ ብዙ ማለት አያስፈልገኝም። አንደ ነገር ግን ግልፅ መሆን አለበት። እንዲህ አይነት ክፉ ምኞቶችና ቅዠቶች በወቅቱና በአግባቡ በቃችሁ ካልተባሉ የዚህን ትውልድ የነገና የተነገ ወዲያ እጣ ፈንታ ከዛሬው በከፋ ሁኔታ ያበላሹታልና በጊዜ የሚበጀውን ማድረግ ግድ ይላል።  በጠላትነት ተፈርጆ በማያቋርጥ ሁኔታ ለሦስት ዓመታት በግፍ ቢጨፈጨፍም የትእግሥትንና የመቻቻልን ወርቃማ እሴት ከህሊናው ጋር  አጥብቆ ያቆራኘውን ማህበረሰብ (አማራውን) በፈሪነት አይን ለማየት መሞከር ሌላው አደገኛ የምሁርነት ውድቀት (ቀውስ) ነውና በአስቸኳይ ሊታረም ይገባል።
 
10) የፖለቲካ ታሪካችን እንደማነኛውም በአገርነት ምሥረታ ሂደት ውስጥ እንዳለፈ አገር አስቀያሚ ስህተቶችን ያስተናገደ መሆኑን ተረድቶና አምኖ ተቀብሎ ወደ ፊት በሚያራምዱ የዛሬና የነገ  የጋራ ጉዳዮች ላይ ከማተኮር ይልቅ የፖለቲካ ታሪካችን አስቀያሚ ገፅታ አልነበረበትም በሚል አስተሳሰብ ላይ የተቸከለ ምሁርነትም የውድቀት እንጅ የጥንካሬ አመልካች አይደለምና ትኩረት የሚያስፈልገው ጉዳይ ነው።እንኳን በእንደኛ አይነት ከአስከፊ ድህነት ላልተላቀቀ እና በጎሳ/በቋንቋ አጥንት ስሌት ፖለቲካ ለተበከለ አገር በአንፃራዊነት አድጓልና ዴሞክራሲያዊ  ሥርዓትን ገንብቷል በሚባል አገርም  በታሪክ ሂደት ላይ ሙሉ በሙሉ ለመስማማት ከቶ አይቻልም። እናም ተመራጩና ትክክለኛው መፍትሄ አሁን በህይወት የሌሉ ትውልዶች ከብዙ ዘመናት በፊት በነበረው ተጨባጭ እውነታ ውስጥ ሆነው የሠሯቸውን ስህተቶች በውሸት ትርክት እያጋነኑ ወይም እንዳልነበሩ እየካዱ የዛሬውን ትውልድ መግደል ታሪክ ይቅር የማይለው የምሁርነት ውድቀት (ቀውስ) መሆኑን ተገንዝቦ የሚበጀውን ማድረግ ነው።

በቁጥር ቀላል ያልሆኑ ምሁራን ሲሆን ለብዙ ዓመታት ከሆነው ፣ ካልሆነ ደግሞ ቢያንስ በዚህ የሦስት ዓመታት ውስጥ ከሆነውና አሁንም ማቆሚያ ካልተገኘለት እጅግ ዘግናኝ (deeply tragic) ፖለቲካ ወለድ መከራና ውርደት መማር ተስኗቸው የዚሁ እጅግ ርካሽና አደገኛ የፖለቲካ ተውኔት አድናቂና አድማቂ ሆነው መቀጠላቸው ከሁሉም በላይ ህሊናን ያቆስላል። የመጠኑም ሆነ የጥራቱ ችግር እንደተጠበቀ ሆኖ  አሁን ሰቅዞ ከያዛት አጠቃላይ  ቀውስ ለማውጣት የሚያስችል በዓለማዊውም ሆነ በሃይማኖታዊው እምነት የተማረ የሰው ሃይል ያልቸገራት እናት ምድር  የመማርን (የትምህርትን) መሠረታዊ  ትርጉምና እሴት በተግባር ሆኖና አድርጎ ለማሳየት የሚችል ዜጋ ደሃ የመሆኗ መሪር ሃቅ ህሊናውን የማያስጨንቀው ነፃነትና ፍትህ ፈላጊ የአገሬ ሰው ከቶ የሚኖር አይመስለኝም።

ተጨማሪ ያንብቡ:  የጎንደሩ ተቃውሞ ሰልፍ የ5 ደቂቃ ቪዲዮ

ይህን አገላለፄን አውቀውም ሆነ ሳያውቁ  በደምሳሳው  ምሁርነት “ክቡርና ክብር ነው” ለሚሉ ወገኖች በማይጎረብጥ አቀራረብ ብገልፀው ደስ ባለኝ ነበር ። ባለጌ ፣ ሸፍጠኛ፣ሴረኛና ግፈኛ የጎሳ/የቋንቋ/የጎጥ አጥንት ስሌት ፖለቲካ ነጋዴ ገዥ ቡድኖች  የአገሬን ህዝብ ከዘመናት መከራና ውርደት አዙሪት ሰብሮ እንዳይወጣ ካደረጉባቸው አይነተኛ ዘዴዎች አንዱ የምሁርነት  አስከፊ ክሽፈትን (ውድቀትን) በተሳካ ሁኔታ  ለመጠቀም መቻላቸው ነው። እናም  አካፋን አካፋ ብለን በመጥራት በግልፅና በቀጥታ  እስካልተነጋገርን ድረስ መላልሰን ከምንዘፈቅበት አስከፊ አዙሪት ጨርሶ መውጫ አይኖርምና  የሚሻለው የገንዛ እራሳችንን ልክ የሌለው ውድቀት በዴሞክራሲያዊ  አርበኝነት ስሜት ተቀብለን የሚበጀውን የጋራ መፍትሄ አምጦ መውለድ ነው።

ምሁርነት  ከማህበረሰብ ሁለንተናዊ ሥልጣኔ፣  እድገትና ደህንነት እይታ አንፃር  የተሟላ ትርጉም ወይም የጎላ  አወንታዊ  አስተዋፅኦ  የሚኖረው ረቂቅ ፅንሰ ሃሳቦችን (abstract and theoretical concepts) ከመረዳትና ከመተንተን አቅም ወይም ችሎታ በላይ አልፎ  መሄድ ሲችል  ብቻ  ነው ። ይህ  ትውልድ መላልሶ ከሚዘፈቅበት አጠቃላይ ማለትም ፖለቲካዊ፣ኢኮኖሚያዊ፣ማህበራዊ፣ሞራላዊና መንፈሳዊ ቀውስ ሰብሮ  መውጣት ካለበት  ምሁርነት ትክክለኛና ፅዕኑ መርህን ( genuine and unshakable principle)  ፣ ጥበብን /ብልሃትን (wisdom)፣ ትክክለኛ ድምዳሜንና ውሳኔን ( fair judgement) ፣  በተግባር  የሚገለፅ የእውቀትና የክህሎት ብቃትን (capacity of  feasible knowledge and skill) ፣ የሞራል ልእልናን ( high moral value) ፣  አርበኝነትን (patriotism) እና  ተአማኒነትን (trustworthiness)  የተላበሰ መሆኑን እያረጋገጠ ወደ ፊት መራመድን ግድ ይለዋል። እንዲህ  አይነት የምሁርነት ባህሪና እሴት በእጅጉ በጎደለበት  ማህበረሰብ ውስጥ ሊኖር የሚችለውን አስከፊ  ውጤት ለመረዳት  ከእኛ ከእራሳችን የተሻለ አስረጅ የለም። አስከፊ ፖለቲካ ወለድ ወንጀል አዙሪት ሰብሮ ለመውጣት እንዳንችል ካደረጉን ዋነኛ ውድቀቶቻችን መካከል አንዱ ከእኛው ከእራሳችን ተደጋጋሚ ስህተቶች ተምረን አለመገኘታችን ነውና በእጅጉ ሊያሳስበንና ነገ ሳይሆን ዛሬ ልናርመው ግድ ይለናል።

አገራችንን ጨምሮ  እጅግ በርካታ የዓለማችን ህዝብ በሁለንተናዊ የቀውስ ኦዙሪት ውስጥ እንዲገኝ ካደረጉት ዋነኛ ምክንያቶች አንዱ ይኸው የትክክለኛ ወይም የእውነተኛ  ምሁርነት እሴት ድህነት መሆኑን ለመረዳት የተለየ አዋቂነትን ወይም ጠበብትነትን አይጠይቅም።

ምሁር ነኝ የሚለው የህብረተሰብ ክፍል በአገራችን የዘመናዊ ፖለቲካ መገለጫ የሆነው የፓርቲ ፖለቲካ አስተሳሰብና እንቅስቃሴ ከተጀመረበትና በባለ ጠመንጃው የህብረተሰብ ክፍል (በወታደሩ) አገዛዝ ሥር ከወደቀበት የ17 ዓመታት “የአብዮተኛና ፀረ-አብዮተኛ”  ፖለቲካ  ግዙፍና እጅግ መሪር ተሞክሮ ከምር በመማር  እውነተኛ ዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያን እውን  ለማድረግ ተስኖት ሲንደፋደፍ የጎሳ/የቋንቋ/አጥንት ስሌት ፖለቲካ ቁማርተኛች እ.ኢ.አ ግንቦት 20/1983  የአራት ኪሎ ቤተ መንግሥትን በመቆጣጠር የእኩይ ፖለቲካ አስተሳሰባቸውና ሥራቸው ምርኮኛና አገልጋይ መሣሪያ አደረጉት።

የተማረና ብቃት  ያለው ኢትዮጵያዊ ጨርሶ የታጣ ይመስል እጅግ ከባድና ውስብስብ ቀውስ ውስጥ በምትገኝ አገር ውስጥ የምክትል ጠቅላይ ሚኒስትርነቱንና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትርነቱን ደርቦ እንዲይዝ ከተደረገው የብአዴኑ (የአሁኑ አማራ-ብልፅግና ተብየ ) ከፍተኛ አመራር አባላት አንዱ ከሆነውን  ደመቀ መኮንን ጨምሮ  ለሩብ ምእተ ዓመት በህወሃት አገልጋይነት ያገለገሉና  አሁን ደግሞ ህወሃትን በተካው በኦህዴድ/ኦሮሙማ አገልጋይነት የቀጠሉ ምሁራን ተብየዎች የዚሁ እጅግ አስቀያሚ የፖለቲካ ታሪክ ባለቤቶች ናቸው።

እያደርም  በቁጥር እጅግ ብዙ ከሆነው ምሁር ነኝ ባይ መካከል አብዛኛው “መቸም የባሰ አይመጣም”  የሚል እጅግ የወረደ አስተሳሰብና ሰንካላ ሰበብ እየደረደረ እራሱን ለአርምሞ ዓለም (silent zone) ሰለባነት አሳልፎ ሰጠ፤  አንዳንዱ ደግሞ እራሱን ለአድርባይነት  አሳልፎ በመስጠት ለአዲሶቹ ገዥ ቡድኖች ምቹ ሁኔታን  ፈጠረ፤ ቀሪው ደግሞ ጓዙን ጠቅልሎ  የአዲሶቹን ገዥዎች ካምፕ (ጎራ) በታማኝ ካድሬነት  ተቀላቀለ ፣ከዚህ የተረፈው ደግሞ ያቋቋመውን የፖለቲካ ድርጅት በአጋርነት ገቢ አደረገ ። ወደ በጎው አይነት ሳይሆን ወደ ባሰው አስከፊ ለውጥ እየወሰደን ያለውን የኢህአዴጎች /የብልፅግናዎች የፖለቲካ ጨዋታ “ለበጎ ነው” ወይም “ሊነጋ ሲል ይጨልማል”  ወይም “በለውጥ ጊዜ የሚያጋጥም ነው” ወይንም በመሬት ላይ ካለው እውነታ ጋር ጨርሶ የማይገናኝ  ዲስኩር የመደስኮር ችግር የሌለበት ጠቅላይ ሚኒስትር እንደነረን   “ለልጁ እንጅ ለምጡ አትጨነቁ”  በሚል ያለቦታ በገባና እጅግ አሳሳች አባባል ለመግለፅ የሚሞክር ምሁርነት የውድቀት እንጅ የስኬት መለኪያ ከቶ ሊሆን አይችልም።

“እውነተኛ ዴሞክራሲ እውን እስኪሆን ድረስ መስዋእትነት ለመክፈል ከየራሳችን ጋርና በእራሳችን መካከል ቃል ገብተናልና ዝም ማለቱም ሆነ ለአድርባይነት እራስን አሳልፎ መስጠት ጨርሶ አይሞከርም” በሚል ፅእኑ አቋማቸው የፀኑ እስክንድር ነጋና የትግል ባልደረቦቹ  ወንጀለኛውን ሥርዓት እንደ ሥርዓት ባስቀጠሉ ተረኛ ገዥ ቡድኖች ወደ አዘጋጁት ማጎሪያ ቤት ተወርውረው እጅግ አስቀያሚ የመሠረታዊ መብት ረገጣ ሲፈፀምባቸው ቢያንስ ነግ በእኔ ብሎ ድምፁን የማያሰማ  ምሁር ስለዴሞክራሲ  ቢደሰኩር ምን ፋይዳ አለው?  

ቁጥራቸው ቀላል ያልሆነ ምሁራን ወይም ልሂቃን ተብየዎች እራሳቸውን ለሸፍጠኛና ሴረኛ ገዥ ቡድኖች በቀጥታም ይሁን በተዘዋዋሪ  አሳልፈው  መስጠታቸው አልበቃ ብሏቸው “ባልደራስ ምናምን የሚባል ነገር…” እያሉ ለመሳለቅ ወይም ለማጣጣል ሲሞክሩ ከማየትና ከመስማት የበለጠ የምሁርነት መሠረታዊ ትርጉምና እሴት እየገጠመው ያለውን እጅግ ከባድ ፈተና የሚነግረን መሪር ሃቅ የለም።

ትውልድን በተገቢው እውቀትና ሞራል ቀርፆ ማውጣት ሲጠበቅበት እራሱን ወደ ተራ  የፖለቲካ ካድሬነት አውርዶ (አዋርዶ)  ተረኛ የጎሳ/የቋንቋ አጥንት ስሌት ፖለቲካ ቁማርተኛ ገዥ ቡድኖችን (ፖለቲከኞችን) መቶ በመቶ አምናቸዋለሁ የሚል ምሁር ፖለቲከኛ  በተቀዋሚነት አሸንፌ ዴሞክራሲን አሰፍናለሁ ብሎ ሊያሳምነን ሲከጅለው ህሊናውን ጨርሶ አይጎረብጠውም።

ከህወሃት መራሽነት ይበልጥ አስከፊ ወደ ሆነው ኦህዴድ/ኦሮሙማ መራሽነት የተደረገውን ለውጥ (ሽግግር) “ለውጡ እንዳይደናቀፍ ከፈለጋችሁ እኛን ምረጡ”  የሚል ምሁርና “ተቀዋሚ ፖለቲከኛ”  የመከራና የውርደት ዋነኛ ምክንያት የሆነውን ሥርዓተ ኢህአዴግ  (ብልፅግና) እድሜ የሚያራዝም በመሆኑ በግልፅና በቀጥታ ነውር ነው ሊባል የግድ ነው።

በእንደዚህ አይነት ምሁራን ወገኖች የፖለቲካ ፣ የሞራልና  የመርህ  አልባነት ዝቅጠት እና   በጎሳ/በቋንቋ አጥንት ስሌት ፖለቲካ ቁማርተኛ  ገዥ ቡድኖች  ግራ ተጋብቶ የጋራ ቤቱንና  እጣ ፈንታውን  በአስከፊ ሁኔታ ያበላሸውና በማበላሸት ላይ የሚገኘው ይህ  ትውልድ ቆም ብሎ የማሰቢያውና የሚበጀውን የማድረጊያው ጊዜ ነገ ሳይሆን ዛሬ  ነው።

 

 

ሀሃሳብ እና አስተያትዎን ይስጡ

Your email address will not be published.